Copyright: http://www.letour.fr/2007/LBL/LIVE/fr/100/edito.html

HISTORIA: Przydomek "La Doyenne" czyli "Dziekanka" mówi wszystko. Nie ma starszego wyścigu wśród najbardziej prestiżowych imprez kolarskiego sezonu zaliczanych obecnie do cyklu Pro Touru. Pierwsza edycja tych zawodów zorganizowana została bowiem przez lokalne stowarzyszenie kolarskie "Liege Cyclist Union" już w 1892 roku, choć w formule tylko dla amatorów. Dwie pierwsze - rozgrywane pod koniec maja - edycje L-B-L wygrał miejscowy kolarz Leon Houa. Ten sam zawodnik wygrał również trzecią, lecz pierwszą profesjonalną edycję tego wyścigu zorganizowaną 26 sierpnia 1894 roku. Co ciekawe dopiero czwarty w tych zawodach był późniejszy pierwszy triumfator Tour de France Francuz Maurice Garin. Trzeba jednak powiedzieć, że dzisiejsza "Staruszka" rodziła się w bólach bo po roku 1894 następne wyścigi pod szyldem L-B-L odbyły się dopiero w latach 1908-1909 oraz 1911-1913. Dwie pierwsze zorganizowano z myślą o amatorach, zaś spośród trzech pozostałych dwie były zastrzeżone dla kolarzy "niezależnych" z kategorii independents. Jedynie w 1912 roku okazję do wykazania się dostali zawodowcy, a najlepszy pośród nich okazał się Belg Omer Verschoore.

Dopiero po przerwie wojennej (1914-18) przez kolejnych sześć lat ścigali się w tym wyścigu "profi", aczkolwiek z kolei termin rozgrywania tej imprezy swobodnie wędrował po kalendarzu będąc rozgrywany najwcześniej 9 kwietnia w 1922 roku, zaś najpóźniej 28 września w 1919 roku. W tym czasie po dwie edycje L-B-L wygrali Belgowie: Louis Mottiat (1921-22) i Rene Vermandel (1923-24), zaś wyścig z sezonu 1920 ich rodak Leon Scieur, który rok później zwyciężył też na trasie "Wielkiej Pętli". Jednak w połowie lat dwudziestych wyścig ponownie oddano - aczkolwiek już po raz ostatni i tylko na pięć sezonów (1925-29) - we władanie wspomnianych już kolarzy "niezależnych". Pierwszą z owych edycji wygrał zaledwie 19-letni wówczas Belg rodem z Antwerpii Georges Ronsse, który niedługo później już jako profesjonalista sięgnął po dwa tytuły mistrza świata w latach 1928-29 oraz wygrywał klasyki takie jak: Bordeaux-Paris, Paris-Roubaix i Paris-Bruxelles. Podsumowując ten okres z historii wyścigu do końca lat dwudziestych przeprowadzono jedynie dziewiętnaście edycji "Dziekanki", w tym tylko osiem z myślą o zawodowcach. Dopiero w sezonie 1930 zawodowcy na dobre odzyskali L-B-L, zaś wygrał wówczas jako pierwszy obcokrajowiec wśród "profich" Niemiec Hermann Buse (wcześniej w 1908 roku wśród amatorów wygrał Francuz Andre Trousselier). Najjaśniejszą postacią wyścigu w latach trzydziestych był jednak kolejny Belg tzn. Alfons Scheppers, który jeszcze w 1929 roku wygrał edycję dla niezależnych, zaś w latach 1931 i 1935 okazał się najlepszy pośród "profich".

Ostatnie przerwy w historii "La Doyenne" związane były z okresem II Wojny Światowej podczas której rozegrano tylko jeden wyścig w dniu 27 czerwca 1943 roku wygrany przez Belga Richarda Depoortera, który w pokonanym polu pozostawił późniejsze sławy belgijskiego kolarstwa czyli Stan'a Ockersa i Briek'a Schotte. Pierwszą powojenną edycję L-B-L rozegrano ledwie trzy miesiące po zakończeniu działań wojennych bo już 5 sierpnia 1945 roku. Zwyciężył wówczas Belg Jan Engels, zaś wspomniany Depoorter wrócił jeszcze na najwyższy stopień podium w 1947 roku. W jego ślady poszedł zaś kolejny Belg Prosper Depredomme zwyciężając w latach 1946 i 1950. Natomiast w sezonie 1949 wyścig doczekał się trzeciego triumfatora rodem z zagranicy w osobie Francuza Camille'a Danguillaume. Co ciekawe w latach 1951-64 Liege - Bastogne - Liege był rozgrywany podczas tego samego weekendu co Fleche Wallonne! Co godne podkreślenia dwóm zawodnikom udało się dzień po dniu wygrać obie te imprezy. Szwajcar Ferdy Kubler popisał się tego rodzaju ardeńskim dubletem nawet dwukrotnie bo w latach 1951-52, zaś wspomniany już Ockers powtórzył wyczyn Helweta w 1955 roku. Warto przy tym zauważyć, że tak Kubler (w sezonie 1951) jak i Ockers (w sezonie 1955) zostali później mistrzami świata. Oprócz Kublera w latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych L-B-L wygrało jeszcze czterech "obcych" tzn. Luksemburczyk Marcel Ernzer w 1954, Holender Albertus Geldermans w 1960, Włoch Carmine Preziosi w 1965 oraz słynny Francuz Jacques Anquetil w 1966 roku. W latach pięćdziesiątych najskuteczniejszy był jednak Belg Fred de Bruyne, który wygrał trzykrotnie w latach 1956 i 1958-59.

Pod koniec lat sześćdziesiątych nie tylko na ardeńskich szlakach nastała era największego z Belgów czyli Eddy Merckxa (widocznego na powyższym zdjęciu). "Kolarz wszechczasów" triumfował w Liege (bądź Verviers gdzie na rok przeniesiono metę wyścigu) aż pięciokrotnie w latach 1969, 1971-73 i 1975. Poza tym "Kanibal" był też w L-B-L drugi w 1967 oraz trzeci w 1970 roku kiedy to zdystansowali go jego rodacy Walter Godefroot oraz Roger De Vlaeminck i Frans Verbeeck. W sezonie 1972 Merckx podobnie jak dwie dekady wcześniej Kubler czy Ockers wygrał w Ardenach obok L-B-L także Fleche Wallonne. Jednak wraz z jego odejściem z zawodowego peletonu fortuna odwróciła się od Belgów. Ostatnim spośród gospodarzy, który zdołał wygrać "La Doyenne" więcej niż raz był Joseph Bruyere triumfujący po solowych rajdach w latach 1976 i 1978. Dość powiedzieć, że podczas gdy do roku 1976 Belgowie wygrali aż 54 z 63 edycji wyścigu to w ciągu ostatnich trzydziestu lat ta sama sztuka udała się im tylko cztery razy. Po drugim sukcesie Bruyere'a gospodarze cieszyli się bowiem jeszcze tylko ze zwycięstw: Erica Van Lanckera (1990), Dirka De Wolfa (1992) i Francka Vandenbroucke'a (1999). Pierwszoplanowe role w najnowszej historii wyścigu odgrywały gwiazdy spoza Belgii. Sławny Francuz Bernard Hinault wygrał L-B-L w latach 1977 i 1980. Szczególnie imponujące było jego drugie zwycięstwo, bowiem 20 kwietnia 1980 roku kolarzom przyszło się zmagać nie tylko z dystansem i wzniesieniami, ale też ze śnieżycą i temperaturą bliską zera! Hinault zaatakował 80 kilometrów przed metą by po solowej akcji godnej wielkiego mistrza wygrać z przewagą aż 9:24 nad Holendrem Hennie Kuiperem i Belgiem Ronny Claesem. Tą morderczą edycję wyścigu ukończyło ledwie 21 ze wszystkich 174 jej uczestników.

Po dwa zwycięstwa w Liege sięgnął też najwszechstronniejszy kolarz lat osiemdziesiątych Irlandczyk Sean Kelly, który był najszybszy w Liege w latach 1984 i 1989. Niemniej jednak na przełomie lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych Ardeny był przede wszystkim "okręgiem łowieckim" Włocha Moreno Argentina (widocznego na powyższym zdjęciu). Mistrz świata z 1986 roku wygrał L-B-L czterokrotnie w latach 1985-87 i 1991. Godny uwagi jest fakt, iż ostatnie z tych zwycięstw zbiegło się w czasie z drugim spośród łącznie trzech sukcesów Włocha na trasie Strzały Walońskiej. Również w minionej dekadzie najwięcej do powiedzenia na trasie do Liege mieli Włosi. Dwukrotnie wygrywali Michele Bartoli (1997-98) i Paolo Bettini (2000 i 2002), zaś w sezonie 2004 triumfował Davide Rebellin stając się jedynym w dziejach zawodowego kolarstwa autorem hat-tricku zwycięstw w Amstel, Fleche & Liege. Na liście triumfatorów wyścigu zwraca uwagę szwajcarski renesans z lat 1995-96 i 2001 kiedy to do sukcesów Kublera nawiązali: Mauro Gianetti, Pascal Richard i Oskar Camenzind. Można też powiedzieć, że w ciągu ostatnich kilkunastu lat "La Doyenne" otworzyła się na świat. Pierwszy kolarz ze wschodniej Europy Rosjanin Jewgienij Bierzin wygrał ją w 1994 roku. Z kolei w latach 2003 i 2005 triumfowali w Liege pierwsi zawodnicy spoza Europy tzn. niesławny dziś Amerykanin Tyler Hamilton i zawsze waleczny Kazach Aleksander Winokurow. Przed rokiem wyścig doczekał się zaś pierwszego triumfatora rodem z Hiszpanii w osobie Alejandro Valverde. Tym sposobem Valverde jako szósty kolarz w historii ustrzelił dublet Fleche + Liege, a przy okazji wyśrubował jeszcze rekord średniej prędkości wyścigu do poziomu 41,202 km/h. Spośród polskich zawodników najlepszymi wynikami w L-B-L podobnie jak w kilku innych wiosennych klasykach może się pochwalić Zbigniew Spruch, który w Liege był dwunasty w 1999 oraz piętnasty w 2000 roku.

GEOGRAFIA: Najstarszy z klasyków wiedzie przez górzyste tereny Walonii tzn. francuskojęzycznego regionu Belgii. Przy czym trasa L-B-L w odróżnieniu od środowej Strzały Walońskiej (Fleche Wallonne) wiedzie szosami wschodniej części tego regionu poprzez prowincje Liege i Luxembourg. Wyścig jak wynika z samej nazwy składa się niejako z dwóch połówek tzn. "z Liege do Bastogne" i "z Bastogne do Liege". Obie części tego klasyku nie są bynajmniej swoimi bliźniaczymi kopiami. Jak przystało na wyścig klasyczny z prawdziwego zdarzenia "im dalej w las tym więcej drzew" czyli największe trudności pojawiają się w drugiej części wyścigu. Wystarczy tylko wspomnieć, iż droga do Bastogne liczy sobie tylko 107 kilometrów urozmaiconych zaledwie dwoma podjazdami. Natomiast droga powrotna od Bastogne to odcinek 155 kilometrów najeżony aż dziesięcioma wzniesieniami. Ten wyścig śmiało może rywalizować z innymi monumentami o miano najtrudniejszego jednodniowego wyścigu w światowym kalendarzu. Jeśli za kryterium oceny skali trudności poszczególnych klasyków przyjąć wypracowaną przez szereg lat rekordową przeciętną poszczególnych imprez tej rangi to okaże się, iż właśnie L-B-L może się pochwalić najmniej wyśrubowanym rekordem - przed rokiem zwycięski Alejandro Valverde wykręcił średnią 41,202 km/h. A wiadomo wszak, że im trudniejsza trasa tym z reguły niższa prędkość kolarskiego peletonu.