Copyright: http://www.letour.fr/2007/PRX/LIVE/fr/100/index.html

HISTORIA: Wszystko zaczęło się w 1896 roku, gdy na pomysł wyścigu, który połączyłby stolicę Francji z górniczym miastem przy granicy z Belgią wpadli dwaj współwłaściciele młyna z okolic Roubaix: Theo Vienne i Maurice Perez. Do swej idei bez trudu przekonali oni dyrektora czasopisma sportowego "Le Vélo" Paul'a Rousseau, który uznał iż zawody te mogą być świetną próbą generalną przed sztandarową imprezą spod znaku "Le Velo" czyli rozgrywanym w maju (od 1891 roku) maratonem Bordeaux - Paris. Świadczy o tym choćby okoliczność, iż do 1909 roku uczestnicy P-Roubaix podobnie jak w Bordeaux-P mogli korzystać z pomocy zakontraktowanych pomocników na rowerach (także tandemach), motycyklach czy też prowadzących samochody! Pierwszą edycję Paris-Roubaix rozegraną 19 kwietnia 1896 roku dość niespodziewanie wygrał Niemiec Josef Fischer, który 280 kilometrów przebył z bardzo przyzwoitą jak na te czasy średnią prędkością 30,162 km/h i o 25 minut wyprzedził Duńczyka Charlesa Meyera i o 28 minut faworyta gospodarzy Maurice'a Garina. Co ciekawe wyczyn Fischera po dzień dzisiejszy pozostaje jedynym triumfem Niemców w tym wyścigu pomimo, że w późniejszych latach jeszcze 9-krotnie stawali oni na podium w Roubaix. Drugie miejsce zajmowali bowiem: tenże sam Fischer w 1900, Olaf Ludwig w 1992 oraz Steffen Wesemann w 2002 roku. Natomiast trzecie pozycje wywalczyli: Herbert Sieronski w 1932, Rudi Altig w 1967, Dietrich Thurau w 1980, Gregor Braun w 1982, Ludwig w 1993 oraz Erik Zabel w 2000 roku.

Pokonany podczas inauguracyjnej edycji Garin (późniejszy triumfator pierwszej edycji Tour de France) szybko powetował sobie pierwsze niepowodzenie i wygrał dwie kolejne edycje tego wyścigu w latach 1897-98. Na początku XX wieku w jego ślady poszli jego rodacy: Lucien Lesna oraz Hippolyte Aucouturier najlepsi odpowiednio w latach 1901-02 oraz 1903-04. W kolejnych sezonach wyścig wygrywali tej klasy kolarze co triumfatorzy TdF: Louis Trousselier (1905) czy Henri Cornet (1906) czy też historycznie pierwszy z wielkich mistrzów kolarstwa belgijskiego Cyrille Van Hauwaert (1908), którego sukcesy na trasach TdF i francuskich klasyków natchnęły wspomnianego już przy innej okazji Karela Van Wynendaele do stworzenia wyścigu Ronde van Vlaanderen. Pierwsze dwie dekady należały jednak przede wszystkim do Francuzów, którzy wygrali aż 16 z 19 rozegranych w tym czasie edycji. Za największa postać tej pierwszej ery w dziejach P-Roubaix należy niewątpliwie uznać Octave'a Lapize (widocznego poniżej zwycięzcę TdF z roku 1910), który jako jedyny w owych czasach zawodnik triumfował w Roubaix aż trzykrotnie w latach 1909-11. Miało też ów wyścig swego rodzimego mistrza tzn. urodzonego w Roubaix Charlesa Crupelandta, który wygrał w latach 1912 i 1914. W międzyczasie edycja z roku 1913 padła łupem kolejnego ex-triumfatora TdF (z 1909 roku) Luksemburczyka Francois Fabera.

Najmniejszych szans na organizację wyścigu nie było w oczywiście w latach 1915-18 podczas, których nawała wojenna w szczególnie dotkliwy sposób dotknęła właśnie tereny północnej Francji. Z tej też przyczyny pierwsza z międzywojennych edycji z sezonu 1919 należała z pewnością do najtrudniejszą w historii wyścigu. Wystarczy wspomnieć, że jej zwycięzca Henri Pelissier na pokonanie 280 km dystansu po zniszczonych wojną drogach potrzebował aż 12 godzin i 15 minut co dało przeciętną ledwie 22,857 km/h, podczas gdy kilka lat wcześniej nie było problemem wykręcić średnią ponad 30 km/h, zaś rekord Fabera wynosił aż 35,333 km/h! Właśnie na skutek owych utrudnień drogowych P-Roubaix otrzymał swój najbardziej znany przydomek "Piekło Północy", który pasuje jak ulał do dziś gdy za główne przeszkody na trasie uchodzą podstępne sektory bruku. Henri Pelissier jako kolejny z Francuzów w 1921 roku zdołał wygrać w Roubaix po raz drugi. Niemniej wcześniej bo w sezonie 1920 triumfował Belg Paul Deman (ten sam, który w 1913 roku wygrał pierwsza edycję Ronde van Vlaanderen), który tym samym dał jakby sygnał do ataku swym rodakom. Role szybko się odwróciły i Belgowie w okresie międzywojennym wygrali aż 15 z 21 edycji, zaś najskuteczniejszy pośród nich okazał się Gaston Rebry triumfator z lat: 1931 i 1933-34. Do dnia dzisiejszego zresztą Belgowie górują nad gospodarzami na liście triumfatorów tego wyścigu, albowiem z dotychczasowych 104 edycji wygrali aż 51 podczas gdy Francuzi tylko 30, z czego ledwie 10 po drugiej jego reaktywacji w 1943 roku! W okresie międzywojennym jedynymi "obcymi", którym udało się z powodzeniem wmieszać do tej nierównej sąsiedzkiej walki byli Szwajcar Hairi Suter (który w 1923 roku wygrał tak RvV jak i P-Roubaix) oraz naturalizowany później Włoch Jules Rossi najlepszy w 1937 roku.

W okresie powojennym jako pierwszy po dublet na trasie Paryża do Roubaix sięgnął Belg Georges Claes zwyciężając w latach 1946-47, którego wyczyn kilka lat później skopiował jego znacznie bardziej znany rodak Rik Van Steenbergen dzięki zwycięstwom z lat 1948 i 1952. Do oryginalnego rozstrzygnięcia doszło w sezonie 1949 gdy oto miano triumfatora przyznano dwóm zawodnikom tzn. Francuzowi Andre Mahe (który ukończył wyścig jako pierwszy, lecz nieznacznie zboczył z trasy tuż przed metą) i Włochowi Serse Coppi - młodszemu bratu słynnego "Campionissimo" (który wygrał finisz z grupy pościgowej za trójką uciekinierów). W latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych wyścig powoli zaczął tracić swój dotychczasowy "trudny charakter". Postęp gospodarczy sprawił, iż wiele brukowanych duktów zostało zastąpionych asfaltem przez co impreza stała się łatwiejsza i tym samym szybsza. Nie dziwi więc, że to z owych czasów a dokładnie sezonu 1964 pochodzi wynoszący aż 45,129 km/h rekord prędkości ustanowiony przez Holendra Petera Posta - późniejszego żelaznego menadżera ekip TI-Raleigh i Panasonic. Niemniej najwięcej do powiedzenia w owym okresie miał Belg Rik Van Looy. "Imperator z Herentals" został trzecim po Lapize i Rebry potrójnym zwycięzcą, wygrywając w latach: 1961-62 i 1965.

Wtedy to jednak dyrektor wyścigu Jacques Goddet zdecydował się obronić "szczególny urok" tej imprezy. Zadanie zlecił swemu podwładnemu Albertowi Bouvet (wówczas dziennikarzowi, który wcześniej jako kolarz wygrał P-Tours w 1956 roku), który z pomocą Jean'a Stablinskiego (kolarza polskiego pochodzenia, mistrza świata zawodowców z 1962 roku, wywodzącego się z owych górniczych okolic) przygotował dla uczestników P-Roubaix 1968 zupełnie nową, bardziej urozmaiconą wersję trasy. Ponieważ jednak nowy szlak w poszukiwaniu brukowanych odcinków musiał "kluczyć" bocznymi drogami, aby nie przedłużać dystansu całych zawodów zdecydowano się przenieść start tej imprezy o kilkadziesiąt kilometrów na północny-wschód do miejscowości Compiegne. Pierwszą edycję wyścigu po owej rekonstrukcji wygrał Eddy Merckx, który na finiszu pokonał swego rodaka Hermana Van Springela. "Kanibal" w Roubaix wygrał w sumie trzykrotnie, bowiem najlepszy okazał się jeszcze w latach 1970 i 1973. Szczególnie drugie z tych zwycięstw było imponujące bowiem Merckx zdystansował wówczas najbliższego ze swych rywali o 5:21! Niemniej to właśnie ów rywal, którym był jego o 2 lata młodszy rodak Roger De Vlaeminck (widoczny poniżej) stał się wkrótce największą legendą "Piekła Północy". Trzeba przyznać, że wychowany na wyścigach przełajowych nazywany "Cyganem" zawodnik idealnie pasował do tej roli. Był zarazem szybki, wytrzymały i świetny technicznie. Nie dziwi więc, iż ten mistrz świata "błotniaków" z sezonu 1975 jako jedyny czterokrotnie triumfował w Roubaix tzn. w latach: 1972, 1974-75 i 1977. W sumie zaś aż 9-krotnie stawał na podium w Roubaix będąc jeszcze cztery razy drugi i raz na trzeci nie bez przyczyny zyskując sobie przydomek "Monsieur Paris-Roubaix".

Przełom lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych na brukach Północy należał do kolegi klubowego De Vlaemincka Włocha Francesco Mosera (widoczny poniżej), który stał się drugim po Lapizie autorem hat-tricku zwycięstw w Roubaix w latach 1978-80. Jego piękną serię przerwał dopiero w sezonie 1981 ówczesny mistrz świata Francuz Bernard Hinault, który szczerze nienawidził bruków, lecz jako wielki mistrz postanowił stawić im czoła i po finiszu z 6-osobowej grupki pokonał zarówno De Vlaemincka jak i Mosera! W ostatnim ćwierćwieczu jedynie Belgowi Johanowi Museeuw udało się wygrać w Roubaix aż trzykrotnie, a mianowicie w latach 1996, 1998 i 2002. Oprócz niego w najnowszej historii P-Roubaix wyróżnili się też, swymi dwoma zwycięstwami: Irlandczyk Sean Kelly (najlepszy w latach 1984 i 1986), Marc Madiot (1985 i 1991), Gilbert Duclos-Lassalle (1992-93) oraz Włoch Franco Ballerini (1995 i 1998). Godne podkreślenia są też dokonania belgijskiego menadżera Patricka Lefevre, którego podopieczni z drużyn: Mapei oraz Domo w latach 1995-2002 wygrali siedem z ośmiu edycji. Co więcej w latach: 1996, 1998-99 i 2001 zajmowali oni całe podium na welodromie w Roubaix! Do najbardziej dramatycznych edycji wyścigu z ery Pucharu świata należały niewątpliwie te z 1990 i 1993 roku podczas, których o zwycięstwie decydowała fotokomórka przyznająca zwycięstwo Belgowi Eddy Planckaertowi nad Kanadyjczykiem Stevem Bauerem oraz Duclos-Lassallowi nad Ballerinim. Ważnymi datami w dziejach P-Roubaix stały się też 10 kwietnia 1994 roku oraz 11 kwietnia 2004 roku, szczęśliwe dla Rosjanina w barwach Mołdawii Andrieja Czmila oraz Szweda Magnusa Backstedta. Tym samym na liście triumfatorów tego najbardziej prestiżowego, ale i najbardziej specyficznego ze wszystkich klasyków znaleźli się bowiem ze wschodniej Europy oraz Skandynawii. Nasze polskie dokonania na trasie "Piekła Północy" są dość skromne. Wielce utalentowany Joachim Halupczok jako zaledwie 22-letni "neo-profi" zajął w tej imprezie czternaste miejsce w 1990 roku. Z kolei Zbigniew Spruch będąc już mocno doświadczonym około 35-letnim zawodnikiem zajął czternastą pozycję w 1999 roku oraz piętnaste lokaty w latach 2000 i 2002.

GEOGRAFIA: Jak już zostało powiedziane przy okazji części historycznej wyścig od 1968 roku startuje z miasta Compiegne położonego o dobrych 60 kilometrów od północnych przedmieść Paryża. Miejscowość ta znana przede wszystkim jako miejsce podpisania w dniu 11 listopada 1918 roku zawieszenia broni na froncie zachodnim już po raz czterdziesty wystąpi w roli gospodarza gali otwarcia najsłynniejszego z kolarskich klasyków. Ponieważ cała 259,5-kilometrowa trasa wyścigu jest niemal zupełnie płaska selekcję przeprowadzają liczne odcinki bruku zagubione pośród pól północnej Francji. W tym roku tego rodzaju specjalnych sektorów będzie aż 28 (w tym 2 podwójne) o łącznej długości 52 kilometrów i 700 metrów. Wszystkie sektory są sklasyfikowane przez organizatorów w skali od jednej do pięciu gwiazdach, zaś o odpowiedniej "kategorii zaszeregowania" decyduje nie tyle sam dystans brukowego odcinka co stan "kocich łbów" po którym on wiedzie. Inny fenomen wpływający na skale trudności tej imprezy to można by rzec "zawsze zła pogoda". Gdy pada deszcz błoto oblepia ciała zawodników i dostaje się w każdy zakamarek ich rowerów, zaś nad wyraz śliski bruk dodatkowo zwiększa ryzyko upadków na i tak trudnej technicznie trasie. Z kolei gdy jest cieplej i świeci słońce to przy suchej aurze z polnych dróg unosi się kurz i piach, który utrudnia kolarzom widoczność.