TCHMIL Andrei (SU/Mol/Ukr/Rus/B, Chabarowsk 22.1.1963)

Weteran szos, wybitny specjalista wyścigów klasycznych i jednocześnie kolarz, który podczas swej 14-letniej kariery zawodowej reprezentował więcej ojczyzn niż profesjonalnych grup! Urodził się w Chabarowsku na wschodnim krańcu Syberii, po czym jeszcze w latach szkolnych przeprowadził się do Odessy gdzie jego matka śpiewała w operze, czas jakiś mieszkał również u babci w stolicy Mołdawii Kiszyniowie. Te liczne przeprowadzki sprawiły, iż później już jako dojrzały człowiek i kolarz zawodowy po rozpadzie Związku Radzieckiego mógł przebierać w licencjach z trzech młodych republik powastałych na zgliszczach starego mocarstwa. W latach 1989-91 reprezentował oczywiście ZSRR, następnie przez rok tymczasowy twór konfederacyjny o nazwie Wspólnota Niepodległych Państw, po czym w latach 1993-94 Mołdawię, 1995-96 Ukrainę, 1997 Rosję by w końcu od sezonu 1998 już na dobre przywdziać barwy swej przybranej ojczyzny Belgii. Właśnie w ojczyźnie klasyków znalazł swe miejsce na ziemi i choć przez cały karierę mieszkał na jeziorem Garda w północnych Włoszech czynił tak tylko ze względu na lepsze warunki do treningu. Wraz z zakończeniem kariery zapowiedział ostatnią już przeprowadzkę do Belgii właśnie, gdzie już wcześniej wykupił działkę ziemi i rozpoczął budowę domu.

Andriej należał do pierwszej grupy radzieckich zawodników, którzy w dobie pierestrojki dostali od władz komunistycznych pozwolenie na pracę na zachodzie i z pomocą włoskich sponsorów sformowali ekipę Alfa Lum. Wraz z nim na podbój zawodowego peletonu ruszyli m.in. Iwan Iwanow, Dimitrij Konyszew, Wladimir Pulnikow, stary mistrz Siergiej Suchoruczenkow oraz Piotr Ugriumow. Jednak w przeciwieństwie do części kolegów, którzy szybko dali się poznać z dobrej strony Tchmil nie potrafił się przebić w ekipie skoncentrowanej na wyścigach etapowych. Po rozpadzie "grupy Alfa" znalazł spokojną, lecz wygodną dla siebie przystań w małej ekipie belgijskiej SEFB. W jej barwach odniósł pierwsze profesjonalne zwycięstwo, wygrywając ostatnie jak się miało wkrótce okazać mistrzostwa Kraju Rad, zaś w burzliwych dniach "puczu Janajewa" po raz pierwszy ukończył w ścisłej czołówce wyścig Pucharu Świata (Mistrzostwa Zurychu). Progresja wyników dała mu przepustkę do jednej z najlepszych ekip świata GB-MG. Tam choć stać go już było na wartościowe wyniki (czwarte miejsce w Paris-Tours 1992 czy drugie i czwarte miejsca odpowiednio w Tirreno-Adriatico i Quatre Jours de Dunkerque 1993) był wciąż zawodnikiem do pomocy np. dla Johana Musseuwa podczas jego przegranej (z Maurizio Fondriestem) kampanii o Puchar Świata w 1993 roku. Jednak miał swoje ambicje i gdy np. Museeuw poprosił go o pomoc nawet podczas Mistrzostw Świata w Oslo miał mu ponoć odpowiedzieć, iż "Mołdawia nie jest częścią Belgii". Ostatecznie w tym chłodnym i deszczowym wyścigu zajął szóste miejsce ("Lis z Flandrii" był czwarty). Obaj przegrali finisz po srebro i brąz z Miguelem Indurainem i Olafem Ludwigiem, zaś wszystkim uciekł wcześniej po złoto młokos z Teksasu Lance Armstrong. Niemniej sezon 1993 zasygnalizował, iż przeszło 30-letni już Tchmil dorósł do roli lidera nawet w silnej ekipie.

Oczywiście nie było to realne w GB. Dlatego od kolejnej wiosny jeździł już w Lotto, z którą to ekipą związał się do końca swych sportowych dni i gdzie spotkał swego mentora Josa Braeckevelta. Odtąd na blisko dekadę stał się prominentną postacią pucharowej rywalizacji. Niewielu miał równych sobie rywali na długich, płaskich lub pagórkowatych trasach, najchętniej z "domieszką" bruku. Świetnie czuł się w trudnych warunkach pogodowych przy silnym wietrze (nawet czołowym) i niskiej temperaturze. Już w 1994 roku wygrał GP E-3 Harelbeke (kat. 1), po czym zajął trzecie miejsce w Ronde van Vlaanderen (PŚ) przegrywając na finiszu z Giannim Bugno i Museeuwem. Tydzień później po 60-kilometrowej, solowej akcji wygrał błotną edycję Paris-Roubaix (PŚ), zaś w klasyfikacji ogólnej Pucharu Świata zajął trzecią pozycję. W następnym sezonie poprawił się w Pucharze o jedną lokatę, choć tym razem nie dane mu było zasmakować zwycięstwa w którejś z jego eliminacji. Niemniej po drodze były drugie miejsca w obu francuskich klasykach (z Paryża do Roubaix i do Tours) oraz jeszcze jedno trzecie we Flandrii. Co ciekawe latem 1995 roku wygrał jedyną w swej karierze etapówkę Tour du Limousin (kat. 3). Rok olimpijski przyniósł pewien regres, mimo serii czołowych miejsc w wiosennych wyścigach nie znalazł się nawet w "10" końcowej klasyfikacji Pucharu. Jedynym bardziej prestiżowym sukcesem był zwycięstwo w holenderskim wyścigu wokół Veenendaal (kat. 2). Kolejny sezon dał więcej powodów do radości. Wiosną wygrał Dwars door Vlaanderen (kat. 2) i zajął drugie miejsce w Gent-Wevelgem (kat. 1), ale tym razem nietypowo największego wyczynu dokonał jesienią. Kilka kilometrów przed metą Paris-Tours (jak dotąd klasyku sprinterów) oderwał się od grupy zasadniczej wraz z Brytyjczykiem Maxem Sciandrim i wygrywając z nim finisz jednocześnie zapisał na swoje konto nie pobity dotąd rekord prędkości w pucharowych imprezach - 47,539 km/h.

W sezonie 1998 jeżdżąc już z nowym paszportem w kieszeni trafił z formą zbyt wcześnie tj. na luty i marzec. Wtedy to wygrywał zarówno na południu (Trofeo Luis Puig - kat. 2) jak i północy (Kuurne-Brussel-Kuurne - kat. 2) kontynentu, po czym jeszcze dwa etapy w "Wyścigu ku słońcu". Natomiast w PŚ najlepiej pojechał we Flandrii, ponownie kończąc ten klasyk na trzecim miejscu. Najlepszy rok miał jednak dopiero nadejść. Drogę ku upragnionemu zwycięstwu w klasyfikacji łącznej Pucharu Świata rozpoczął na via Roma w San Remo gdzie na niespełna kilometr przed metą zaskoczył rywali długim finiszem i Erik Zabel niepodzielny pan i władca tego klasyku musiał zadowolić się "tylko" drugim miejscem, a trzeci był nasz Zbigniew Spruch. Dzięki jeszcze pięciu miejscom w czołowej "10" pucharowych wyścigów w ogólnym rozrachunku odparł ataki "młodzieży" z Beneluxu: Michaela Boogerda i Franka Vandenbroucke'a na swą pozycję. Sezon 1999 zakończył też na najwyższym w karierze, czwartym miejscu rankingu UCI. Na rok 2000 wyznaczył sobie dwa główne cele tzn. w końcu wygrać Flandrię i zdobyć tytuł mistrza świata. Sukces był połowiczny, lecz niewiele zabrakło do pełni szczęścia. Na rozgrzewkę w lutym ponownie wygrał semi-klasyk z metą w Kuurne, ale przede wszystkim dopiął swego na trasie Ronde van Vlaanderen. We Flandrii zaatakował samotnie już po przejechaniu wszystkich pagórków tj. na około 10 kilometrów przed metą i z przewagą kilku sekund nad rozpędzoną grupą pościgową dojechał do Meerbeke. To zwycięstwo oraz drugie miejsca w Clasica San Sebastian i Paris-Tours zapewniły mu drugie miejsce w klasyfikacji łącznej (za Zabelem).

Do Mistrzostw przygotowywał się poprzez Tour de Pologne (m.in. był trzeci w Jeleniej Górze i uciekał na rundach wokół Karpacza) oraz serię włoskich jednodniówek (wygrał Coppa Sabatini). Na trasie MŚ w Plouay należał do najaktywniejszych postaci, na samej tylko ostatniej rundzie zaatakował dwukrotnie. Niemniej marzenia o tęczowej koszulce prysły ostatecznie na 200 metrów przed metą w zderzeniu z siłą małej bałtyckiej koalicji (Litwin Raimondas Rumsas skasował odjazd Belga w interesie Łotysza Romansa Vainsteinsa). Dwudziesty pierwszy wiek nie przyniósł już najwyższych zaszczytów, choć w roku 2001 wygrał jeszcze: GP E-3 Harelbeke (kat. 1) i Milano-Vignola (kat. 2). Przed sezonem 2002 Andriej zapowiedział zakończenie kariery z dniem 31 maja. Szczyt formy tradycyjnie planował na kwiecień i solidne wyniki w Het Volk oraz Milano-San Remo wskazywały, iż jest na dobrej drodze by ją uzyskać. Niestety na drugim etapie Drieedagse van de Panne uczestniczył w groźnej kraksie, która wydarzyła się z na niebezpiecznym zjeździe z brukowanej "hopki" Kemmelberg (znanej z Gent-Wevelgem) i wskutek odniesionych obrażeń musiał opuścić swe ulubione imprezy. Myślał jeszcze o zmianie planów i startach do końca roku, lecz nie wszyscy sponsorzy (Lotto-Adecco-ABX) gotowi byli wyłożyć pieniądze na dalsze pensje dla kolarza, któremu tyle zawdzięczali. Nie chcąc wdawać się w upokarzające targi finansowe pozostał więc przy starej decyzji, ale odszedł z klasą tzn. wygrywając 25 maja trzeci etap odrodzonego wyścigu Ronde van Belgie (Dookoła Belgii). Po czym ogłosił natychmiastowe zakończenie kariery i nie wystartował już do ostatniego odcinka tej imprezy. W przyszłości zamierza być m.in. kolarskim dyrektorem sportowym. Pierwsza próba stworzenia wespół z Braeckeveltem rosyjsko-belgijskiej grupy na bazie młodych kolarzy drugoligowej ekipy Itera oraz kilku doświadczonych rodaków ze wschodu nie wypaliła, lecz znając upór syberyjskiego Belga można być pewnym, iż niedługo dopnie swego i odniesie sukces także w nowej roli.