Jaki wpływ ma ciężar roweru i kolarza na osiągnięte miejsce na mecie?

Intuicyjnie wszyscy zdajemy sobie sprawę, że walka o jak najmniejszy ciężar roweru i kolarza ma swoje logiczne podstawy. Z drugiej jednak strony obserwując "na żywo" kolarzy widzimy, że jedni z nich są wyjątkowo delikatnej budowy ciała - Richard Virenque przy wzroście 179 cm waży zaledwie 65 kg, a w zawodowym peletonie nie należy bynajmniej do mikrusów. Inni zaś, np. Jaan Kirsipuu mierzący dokładnie tyle samo co Virenque waży "aż" 80 kg. Jedni i drudzy jeżdżą zaś na podobnych rowerach o zbliżonym ciężarze.
Obserwując te różnice ciśnie się więc od razu pytanie: czy jest sens walczyć o pojedyncze dekagramy ciężaru roweru, lub kilogramy ciężaru ciała kolarza?
Szczęśliwie, zanim wyciągniemy jakiekolwiek pochopne wnioski możemy do naszych analiz zaprząc aparat matematyczny. Istnieją specjalne "kalkulatory" skonstruowane przez matematyków, za pomocą których da się liczbowo oszacować każdą sytuację z jaką mamy do czynienia na szosie lub na torze.
Na początku trzeba założyć jakieś dane wyjściowe. Załóżmy więc, że nasz hipotetyczny kolarz waży wraz z rowerem 80 kg i przedstawiają łącznie powierzchnię czołową równą 0.5 m^2. Kolarz generuje we wszystkich testach moc równą 250 watów, odcinek szosy gdzie odbywa się jazda testowa mierzy sobie 5000 metrów, a ciśnienie atmosferyczne powietrza w miejscu prób odpowiada ciśnieniu na powierzni morza. Załóżmy również, że dla celów porównawczych mamy szansę "odchudzić" hipotetycznego kolarza wraz z jego rowerem o 5 kg po to tylko, aby przekonać się jakimi to owocuje zyskami, ew. stratami.
Na pierwszym etapie symulowanych testów matematycznych załóżmy jazdę na całkowicie płaskiej 5 km trasie, a następnie na podjeździe o tej samej długości i nachyleniu: 5, 10, 15, 20 i 25%.
Poniższa tabela przedstawia wyniki tej symulacji.

a) - 5 kg

Nachylenie podjazdu [%]

Zysk w odleglości [m]

Zysk w czasie [sek]

0 (v=40.32 km/h) 16.1 1.44
5 235.7 44.1
10 296.4 98.4
15 307.2 149.3
20 310.2 199.0
25 311.3 248.4

Tabelka ta dobitnie pokazuje, dlaczego "górale" w szosowym peletonie są tak wycieniowani, albo inaczej - dlaczego 65 kg Virenque skutecznie konkuruje z Lance'm Armstrong'em w TdF, a 80 kg Jaan Kirsipuu nie kończy TdP mając problemy z podjazdem na Orlinek.
5 kg różnica w ciężarze jest oczywiście spora, powtórzmy więc powyższą symulację dla różnicy w ciężarze wynoszącej zaledwie 10 dkg (0.1 kg) i dwóch różnych nachyleń trasy: 0% (trasa płaska) oraz ok. 24% (symulowany podjazd na Alto de l'Angliru.

b) - 0.1 kg

Nachylenie podjazdu [%]

Zysk w odleglości [m]

Zysk w czasie [sek]

0 (v=40.32 km/h) 0.06 (6 cm) 0.01
24 6.23 5

Zaledwie 6 cm zysk w odległości na 5 km trasie! Albo jeszcze inaczej - zaledwie ok. 1 cm na płaskim odcinku toru o długości 1000 metrów! To świetnie uzmysławia dlaczego torowi sprinterzy nie przywiązują żadnej wagi do odchudzania ciała i roweru. Natomiast przeszło 6 metrowy zysk na mecie 24 % podjazdu pokazuje z drugiej strony czemu na początku wspinaczki kolarze oddają dyrektorowi sportowemu swój kask, wyrzucaja do rowu bidony, a biura konstrukcyjne specjalnie odchudzają rowery dla górskich etapów wielkich tourów aż do granic dopuszczalnych przez UCI.

A jak jest w takim razie przy zjazdach? Jeśli już na płaskiej trasie ciężar zestawu rower + kolarz ma symboliczne znaczenie, to można domyślać się, że nie gorzej będzie przy zjeżdżaniu. Anegdota głosi, że legendarny francuski kolarz lat 50-tych Jean Robic (na zdjęciu po lewej stronie), mierzący zaledwie ok. 160 cm wzrostu, kiedy po wjechaniu na szczyt przyszło mu z niego zjeżdżać, zamieniał puste bidony na bidony wypełnione ołowianym śrutem, aby w ten sposób zrekompensować "niedowagę". Czy te zabiegi z punktu widzenia nauki oraz teraźniejszej wiedzy miały jakikolwiek sens? Można przypuszczać, że tak, gdyż przecież spośród wszystkich współczesnych rowerów, jedynie rowery górskie służące do uprawiania dyscypliny noszącej skrótowe określenie DH mają prawdziwie pancerną konstrukcję i ciężar, który w żaden sposób nie pasuje do osiągnięć współczesnej techniki i technologii.
Zasymulujmy więc wzorem poprzednich przykładów sytuację odwrotną, bedącą niejako lustrzanym odbiciem podjazdu. Wyobrażmy sobie mianowicie zjazd z góry o nachyleniu: 5, 10, 15, 20 i 25%, jeśli ciężar zespołu kolarz + rower wzrósł o 5 kg. Sytuację taką ilustruje tabela c) - poniżej.

c) + 5 kg

Spadek zjazdu [%]

Zysk w odleglości [m]

Zysk w czasie [sek]

0 (v=40.32 km/h) - 16.1 - 1.44
5 96.6 5.4
10 124.6 5.3
15 134.6 4.8
20 139.4 4.4
25 142.1 3.9

Wyniki tej ostatniej symulacji pokazują, że faktycznie Jean Robic nie popełniał kardynalnego błędu w swej taktyce sprzed 50 lat, jak i to, że rowery DH nie bez powodu są takie ciężkie.


Aby wszystkim kolarzom stworzyć potencjalnie identyczne szanse, Międzynarodowa Unia Kolarska UCI określiła minimalny ciężar roweru przeznaczonego do wyścigów szosowych i torowych wszystkich kategorii. Dokładne informacje na ten temat można znaleźć w tym miejscu. Z lektury tego dokumentu (punkt 1.3.019) wynika, że wartość ta wynosi 6.8 kg.
Lżejsze rowery dostępne są tylko bogatym amatorom - jeden z najlżejszych na którym można jeszcze jeździć waży zaledwie 5.5 kg, ale kosztuje aż 5,000 Euro. Można go sobie obejrzeć na stronie producenta, którym jest austriacka firma Steinbach.
Nie jest to jednak osiągnięcie rekordowe. Najprawdopodobniej najlżejszy rower szosowy jaki na świecie wyprodukowano to autorskie dzieło pod którym podpisują się dwaj Niemcy Bernhard Langerbein & Klaus Mai. Rower waży tylko 4166 g, a z całym projektem można zapoznać się na stronie internetowej Lightbike.
Zbudowanie 7 kg roweru szosowego, który nadaje się do ścigania, a nie tylko do wystawienia w gablocie nie jest bynajmniej łatwym zadaniem. O ile ciężar komponentów jest ściśle określony i ma się nań znikomy wpływ, o tyle pole do popisu mają konstruktorzy ram i kół. Ponieważ najczęściej są oni pragmatykami, więc zazwyczaj nie biorą udziału w tego rodzaju konkursach, bardziej przeznaczonych do zaistnienia w Księdze Rekordów Guiness'a. Tym niemniej należy w tym miejscu przedstawić najlżejszą seryjnie produkowaną ramę przeznaczoną do roweru szosowego. Wydaje się, że już od 3 lat rekord ten nieprzerwanie należy do firmy Giant.

Zasadnicza koncepcja roweru szosowego o mocno opadającej rurze górnej powstała już w roku 1995, a jej autorem jest chyba jeden z największych innowatorów w branży rowerowej, Brytyjczyk Mike Burrows. Jest on autorem wielu publikacji z dziedziny konstrukcji rowerów, a między innymi książki, której okładka znajduje się na lewo. Na zdjęciu osobiście jedzie na skonstruowanym przez niego rowerze, którego rama ma konstrukcję skorupową ("Monocoque"), niedopuszczoną do stosowania w zawodach przez UCI.
Rewolucyjność pomysłu Mike Burrows'a w przypadku rekordowo lekkiej ramy szosowej typu Compact Road polegała na zastosowaniu w rowerze stricte szosowym ramy o ksztacie charakterystycznym dla ram rowerów MTB. Niezbędną w rowerze szosowym sztywność uzyskano dzięki zastosowaniu specjalnego stopu aluminium, który firma Giant oznacza jako Cu92. Pierwsze ramy tego typu zostały przez Giant'a wyprodukowane specjalnie na zlecenie hiszpańskiej grupy zawodowej ONCE i w roku 1995 ważyły 1100 g, co wówczas było wynikiem rewelacyjnym, a i dzisiaj niewiele firm potrafi go powtórzyć.
Jeszcze jedno, co charakterystyczne dla ram typu Compact Road, to istnienie tylko trzech rozmiarów: S, M i L. Te 3 rozmiary ramy i aż 7 rozmiarów karbonowego wspornika podsiodłowego wyczerpują potrzeby wszystkich kolarzy, niezależnie od wzrostu i budowy ciała! Koncepcja ta opisana jest między innymi na oficjalnej stronie producenta.
Na bazie istniejącej konstrukcji, dzięki rozwijającej się technologii materiałowej w firmie Giant, kilka lat później powstała rama Compact Road ważąca w rozmiarze M tylko 875 gramów! Zastosowano oczywiście rury z Cu92. Eksperymentując podczas procesu odkuwania na zimno, zminimalizowano grubości ścianek rur do wartości niespotykanych w ramach aluminiowych. I tak poszczególne rury głównego trójkąta mają ścianki o następujących grubościach: kliknij aby powiększyć obrazek

  • Rura górna - podwójnie cieniowana o grubościach ścianek 0.9-0.6-0.9 mm,

  • Rura podsiodłowa - potrójnie cieniowana o grubościach ścianek 1.6-0.9-1.2 mm,

  • Rura dolna - podwójnie cieniowana o grubościach ścianek 0.9-0.7-0.9 mm.


Nie mniejsze pole do popisu w dziedzinie ekstremalnie lekkich konstrukcji mają producenci kół. Tym bardziej, że koło zazwyczaj nie jest jednolitą konstrukcją, a składa się z takich komponentów składowych jak piasta, szprychy, obręcz i gumy; każdy z tych elementów ma swojego producenta i możliwości wpływania na ciężar wyrobu finalnego zdają się być większe niż w przypadku ram.
Zanim wszakże zaczniemy zgłębiać temat ciężaru kół, jedno należy podkreślić - Moment bezwładności koła (inercja) ma znaczenie wyłącznie w momencie przyspieszania roweru, lub jego raptownego hamowania! W czasie ruchu jednostajnego ciężar koła ma takie samo znaczenie jak ciężar całego zespołu rower + kolarz, czyli w gruncie rzeczy liczy się przede wszystkim podczas podjazdu. Precyzując oznacza to dokładnie tyle, że jeśli kolarz na rowerze porusza się ruchem jednostajnym, to z punktu widzenia efektów jest to absolutnie obojętne, czy o n gramów odchudzi koła, ramę, czy samego siebie, oraz jaki jest moment bezwładności kół, które używa!
Pomiar momentu bezwładności koła jest prostym procesem, łatwym do przeprowadzenia w warunkach domowych. Nie zagłębiając się w mechanizm tego pomiaru warto jednak zaprezentować tabelkę z wynikami pomiarów inercji różnych kół wykonanych przez różnych producentów i mających różne ciężary.

Koło Opis Moment bezwładności Ic
[kg x m^2]
Ciężąr [g]
standardowe szprychowe koło tylne torowe, standardowa bardzo niskoprofilowa obręcz 700 mm, 36 standardowych szprych 2 mm, piasta z wysokim kołnierzem 0.0528 1177
Mavic koło przednie 650 mm (triathlonowe), 28 płaskich szprych 0.0632 1179
Specialized
"Tri-Spoke"
koło przednie 650 mm (triathlonowe) wykonane całkowicie z włókna węglowego, wysokoprofilowa obręcz, 3 karbonowe "szprychy", piasta zintegrowana 0.0683 1207
standardowe szprychowe koło przednie, standardowa obręcz 700 mm Mavic GL 330 o wysokości 12 mm, 36 standardowych szprych 2 mm, piasta Campagnolo Record 0.080 1030
standardowe szprychowe koło przednie, standardowa obręcz 700 mm Campagnolo LA 84 o wysokości 12 mm, 32 szprychy cieniowane 2/1.8 mm, piasta Campagnolo Chorus 0.081 1064

Campagnolo Shamal 12 HPW

koło przednie 700 mm, wysokoprofilowa obręcz Alu o wysokości 40 mm, 12 płaskich szprych o przekroju 3 x 1.2 mm, piasta Campagnolo 0.086 1090
Specialized
"Tri-Spoke"
koło przednie 700 mm wykonane całkowicie z włókna węglowego, wysokoprofilowa obręcz o wysokości 54 mm, 3 karbonowe "szprychy" 70.6 x 19.4 mm, piasta zintegrowana 0.0904 1346
Zipp 540 koło przednie 700 mm, wysokoprofilowa obręcz z włókna węglowego o wysokości 58 mm, 18 płaskich szprych o przekroju 3.3 x 1.2 mm, piasta Shimano Ultegra 0.095 1180
standardowe szprychowe koło tylne, standardowa obręcz 700 mm, 32 standardowe szprychy 2 mm, kaseta 12/21 0.0967 1804
Mavic Cosmic koło przednie 700 mm, wysokoprofilowa obręcz Alu o wysokości 30 mm, 18 płaskich szprych o przekroju 2.75 x 1.5 mm, piasta Mavic 0.100 1200
Specialized
"Tri-Spoke"
koło tylne 700 mm wykonane całkowicie z włókna węglowego, wysokoprofilowa obręcz o wysokości 54 mm, 3 karbonowe "szprychy" 70.6 x 19.4 mm, kaseta 12/21, piasta zintegrowana 0.1032 1771
Cane Creek Crono koło przednie 700 mm, wysokoprofilowa obręcz Alu o wysokości 32 mm, 18 płaskich szprych o przekroju 2.75 x 1.5 mm, piasta Cane Creek 0.107 b.d.
standardowe MTB koło przednie, standardowa obręcz MTB, 32 standardowe szprychy 2 mm< 0.1504 1847

Wszystkie koła przedstawione w powyższej tabeli są kompletne, tzn. zaopatrzone są w typowe opony, dętki i zaciski (ew. nakrętki). Tabela przedstawia koła w ściśle określonym porządku, tzn. od najmniejszego do największego współczynnika Ic, czyli inaczej momentu bezwładności, co przybliża wyróżniona odmiennym kolorem kolumna. Dzięki temu widoczne jest, że związek pomiędzy ciężarem koła a jego momentem bezwładności jest bardzo luźny. Jest to jak najbardziej logiczne, gdyż najogólniej biorąc moment bezwładności koła mówi jaka część jego masy skupiona jest blisko osi. Im większa, tym lepiej, gdyż tym łatwiej koło "rozbiega się" i tym niższy jest jego moment bezwładności. Z tego powodu mniejszy moment bezwładności mają klasyczne koła wykonane na obręczach niskoprofilowych i koła o mniejszych średnicach (koła od rowerów triathlonowych).
Omawiając temat momentu bezwładności (inercji) kół należy dodać, że niektórzy producenci zwykli stosować inny parametr przy okazji porównania parametrów bezwładnościowych - masę ekwiwalentną (equivalent mass). Masa ekwiwalentna jest równoważną masą nieobracającego się obiektu stawiającego analogiczny opór w czasie przyspieszania. W odniesieniu do przedstawionych powyżej wartości momentu bezwładności kilku wybranych kół, tabelka poniższa przedstawia odpowiadające trzem wybranym kołom wartości masy ekwiwalentnej.

Typ koła Moment bezwładności Ic
[kg x m^2]
Masa ekwiwalentna
[kg]
Koło przednie, standardowa obręcz 700 mm Campagnolo LA 84 o wysokości 12 mm, 32 szprychy cieniowane 2/1.8 mm, piasta Campagnolo Chorus 0.081 1.78
Campagnolo Shamal 12 HPW 0.086 1.86
Zipp 540 0.095 2.02

Z punktu widzenia minimalizowania momentu bezwładności nie ma żadnego sensu oszczędzanie na ciężarze piasty, natomiast ma głęboki sens oszczędzanie na ciężarze tych części koła, które są najbardziej "na zewnątrz". Decydujący więc jest w takim wypadku ciężar opony i dętki. Jest to wytłumaczeniem dlaczego na ostatnim miejscu w powyższej tabeli znajduje się koło MTB, mające z natury bardzo ciężkie gumy oraz masywniejszą obręcz niż koło w rowerze szosowym.
Inną kwestą jest jak bardzo koła o małym momencie bezwładności pomocne są w różnych sytuacjach na szosie. Obserwując współczesne tendencje w budowie kół, czyli odchodzenie od obręczy niskoprofilowych na rzecz wysokoprofilowych można przypuszczać, że moment bezwładności koła w rowerze szosowym ma znaczenie marginalne. Czy tak jest w rzeczywistości? Spróbujmy więc ponownie zaangażować symulację matematyczną.
Wstępne założenia są następujące. Dwaj hipotetyczni kolarze ważą po 70 kg i każdy z nich generuje moc 350 watów. Rowery na których kolarze jadą są również identyczne z wyjątkiem kół, które różnią się wyłącznie momentem bezwładności. Każdy rower pozbawiony kół waży równe 8 kg, a koła w obydwu rowerach ważą po: 1.2 kg przednie i po 1.8 kg tylne. Obydwu kolarzom stworzono identyczne warunki jazdy (gęstość powietrza, zerowe nachylenie toru, opory aerodynamiczne, itd.). Obydwa koła jednego z dwóch rowerów charakteryzuje inercja równa 0.12 kg x m^2, a drugiego jest dwukrotnie niższa i wynosi 0.06 kg x m^2. Prędkość początkowa obydwu kolarzy wynosi 0 m/sek w przypadku a) oraz 10 m/sek w przypadku b). Symulacja ma odpowiedzieć jaka różnica czasowa i odległościowa będzie dzieliła obydwu kolarzy po przejechaniu 200, 1000 i 2000 metrów z korzyścią dla kolarza jadącego na rowerze wyposażonym w koła mające mniejszą inercję.

a) - prędkość początkowa v=0 [m/sek]

odległość od startu różnica w czasie [sek] różnica w odległości [m]
200 0.08 0.48
1000 0.12 1.41
2000 0.12 1.42
(Maksymalna różnica prędkości nastąpiła po przejechaniu 80 metrów)

b) - prędkość początkowa v=10 [m/sek]

odległość od startu różnica w czasie [sek] różnica w odległości [m]
200 0.01 0.06
1000 0.03 0.35
2000 0.03 0.35
(Maksymalna różnica prędkości nastąpiła po przejechaniu 140 metrów)

Obydwie tabele są niezbitym dowodem na to, że odchodzenie od niskoprofilowych obręczy nie jest przypadkowe. Realny zysk wynikający z użycia kół o małej inercji występuje w zasadzie wyłącznie przy jeździe ze startu zatrzymanego (0.12 sek po 2000 metrów). Może to stwarzać ewentualny handicap torowcom. W klasycznej sytuacji szosowej - ucieczka przy prędkości początkowej ok. 40 km/h zysk ten zamienia się na zaledwie 0.03 sek lub 35 cm po przejechaniu pierwszego kilometra, co raczej nie ma prawie żadnego praktycznego znaczenia.


Współczesne ultralekkie ramy szosowe ważą około 1 kg, cały osprzęt niecałe 3x tyle, a pomimo tego rower tegorocznego zawodowego peletonu waży zazwyczaj sporo powyżej 8 kg, czasem i więcej niż 10 kg. Czemu tak się dzieje? Jakie komponenty za to odpowiadają? Odpowiedź brzmi - przede wszystkim koła. Tutaj właśnie rowerowy "anorektyk" ma największe pole do popisu.
Ile ważą katalogowe elementy składowe kół łatwo znaleźć w każdym katalogu. Jednak ultralekkie koła rzadko składa się z elementów katalogowych, a przynajmniej z takich, które bezproblemowo kupić można w USR. Aby czytającym uzmysłowić jakie są granice odchudzania kół i gdzie znajduje się ta granica do której mogą dążyć przedstawiono tutaj stabelaryzowany wykaz lekkich i wręcz najlżejszych kół szosowych, które udało się znaleźć we wszystkich dostępnych źródłach, a przede wszystkim na wyśmienitej stronie internetowej http://tc-homes.com/bike/. Trzeba przyznać, że niektóre osiągnięcia są imponujące.
Poniższej tabeli należą się dodatkowe uwagi:

  • b.d. = brak danych,
  • jeśli nie zaznaczono tego, to obręcze są aluminiowe,
  • jeśli nie zaznaczono tego, to tylne piasty posiadają bębenek pod kasetę,
  • jeśli nie zaznaczono tego w rubryce Ciężar, to koła pozbawione są zacisków (QR),
  • wyróżnionym kolorem zaznaczono kompletne koła będące produktem fabrycznym;
    pozostałe koła montowane są przez indywidualnych fachowców,
  • para kół = 1 koło przednie + 1 koło tylne.
Uwaga! Tabelka jest spora i trochę długo się ładuje.

Ciężar pary kół [g] Producent i nazwa
(rocznik)
Piasty Obręcze Typ obręczy Opis Ciężar koła przedniego [g] Ciężar koła tylnego [g] Producent (źródło)
955 ADA Carbon '02 kliknij aby powiększyć obrazek ADA ADA (karbonowe o wysokości 51 mm) szytka Cena 2950 Eu za parę kół b.d. b.d. ADA
960 Zipp 303 Z3 '02 kliknij aby powiększyć obrazek Zipp Zipp (karbonowe o wysokości 38 mm) szytka Przód 18 szprych, tył 24; szprychy płaskie prod. Zipp
(cena 2950$ za parę kół)
b.d. b.d. Zipp
1100 Rolf Prima Carbon '02 kliknij aby powiększyć obrazek Rolf Rolf b.d. Przód 14 szprych, tył 16 b.d. b.d. Rolf
1104 Zipp - FRM '01 FRM Featherlight, bębenek Alu Shimano Zipp 280 (karbonowe o wysokości 38 mm) kliknij aby powiększyć obrazek szytka Przód i tył 28 szprych DT Revolution 484 620 Henry Erlichman
1140 Zipp 303 '02 kliknij aby powiększyć obrazek ZIPP 84 przód, ZIPP 202 tył Zipp 280 (karbonowe o wysokości 38 mm) szytka Przód 16 szprych, tył 28; szprychy owalizowane prod. Zipp
(cena 1060$ za parę kół)
b.d. b.d. Zipp
1155 Lightweight '00 kliknij aby powiększyć obrazek przód karbonowa Lightweight, tył Tune karbonowe o wysokości 53 mm szytka Przód 16 szprych, tył 20, szprychy karbonowe, zaplot radialny + 1 krzyż
(cena 1650 GBP za parę kół)
440 715 Lightweight
1172 ADA Carbon '99 ADA ADA (karbonowe) szytka b.d. 520 652 ADA
1190
(razem z zaciskami)
American Classic Carbon kliknij aby powiększyć obrazek American Classic American Classic (karbonowe o wysokości 38 mm) szytka Przód 18 szprych, tył 24, szprychy DT Revolution;
(cena 1000$ za parę kół)
457 653 American Classic
1190 Velomax Ascent Pro '02 kliknij aby powiększyć obrazek Velomax Velomax (Alu o wysokości 38 mm) szytka Przód 18 szprych, tył 24, podwójnie cieniowane szprychy stalowe
(cena 1296$ za parę kół)
470 720 Velomax
1229
(zaciski dodatkowo 75 g)
Nimble Fly '02 kliknij aby powiększyć obrazek Nimble Nimble (karbonowa) szytka Przód 16, 20, 24 lub 28 szprych, tył 21, 24, 28, lub 32;
(cena 750$ za parę kół)
512 717 Nimble
1240
(razem z zaciskami)
Campagnolo Hyperon '02 kliknij aby powiększyć obrazek Campagnolo Hyperon (karbonowe) Campagnolo Hyperon (karbonowe niskoprofilowe) szytka Przód 22 szprychy, tył 24; szprychy płaskie, podwójnie cieniowane
(cena 2000$ za parę kół)
525 715 Campagnolo
1250
(razem z zaciskami)
Corima Medium '02 kliknij aby powiększyć obrazek Corima Corima karbonowe o wysokości 45 mm szytka Przód 18 szprych, tył 24; szprychy Sapim CX-Ray
cena 920 Eu za parę kół
do wersji na dętkę dodać 270 gramów
490 760 Corima
1250 Rolf Prima Elan '02 kliknij aby powiększyć obrazek Rolf Rolf b.d. Przód 20 szprych, tył 24 b.d. b.d. Rolf
1270 Rolf Vector Carbon '02 kliknij aby powiększyć obrazek Rolf Rolf (karbonowe o wysokości 42 mm) szytka Przód 14 szprych, tył 16;
(cena 1600$ za parę kół)
b.d. b.d. Rolf
1275 Zipp 404 '02 kliknij aby powiększyć obrazek ZIPP 84 przód, ZIPP 202 tył Zipp 280 (karbonowe o wysokości 58 mm) szytka Przód 18 szprych, tył 24; szprychy owalizowane prod. Zipp
(do wersji dętkowej dodać 324 gramy)
(cena 1155 $ za parę kół)
b.d. b.d. Zipp
1290 Rolf Vector Carbon '01 Rolf Rolf (karbonowe o wysokości 42 mm) szytka Przód 14 szprych, tył 16 550 740 Rolf
1306 Tune - Zipp '02 przód Tune Mig66, tył Mag200 kliknij aby powiększyć obrazek Zipp 360 (karbonowe o wysokości 42mm) kliknij aby powiększyć obrazek szytka Przód 18 szprych, tył 24, zaplot radialny + 2 krzyże 569 736 Garth Rees
1322 Ambrosio - Tune '01 przód Tune MIG66, tył MAG200 Ambrosio Crono szytka przód 28 szprych 2 krzyże, tył 28 szprych zaplot radialny + 3 krzyże, szprychy Sapim CXray 600 722 Garth Rees
1340
(razem z zaciskami)
Bontrager Race X-Lite Carbon '02 kliknij aby powiększyć obrazek Swiss made Bontrager (wysokoprofilowe z karbonu) szytka Przód i tył 16 podwójnie cieniowanych płaskich szprych stalowych prod. Bontrager;
(cena 1350$ za parę kół)
570 770 Bontrager
1345 Lew Road Light '00 b.d. b.d. szytka przód 18 szprych, tył 24 szprychy 534 811 Lew Website
1350
(razem z zaciskami)
Spinergy Xaero Carbon '02 kliknij aby powiększyć obrazek Spinergy Spinergy (karbonowa o wysokości 45 mm) szytka Przód 16 szprych, tył 20; szprychy karbonowe
(cena 1400$ za parę kół)
b.d. b.d. Spinergy
1351 Nimble Spider '02 kliknij aby powiększyć obrazek Nimble Nimble szytka Przód 24 lub 28 szprych, tył 28, lub 32;
(cena 500$ za parę kół)
512 717 Nimble
1359 Thomas Speed Dream '00 b.d. b.d. szytka b.d. 563 796 Dave Thomas
1360 American Classic - Velocity '01 kliknij aby powiększyć obrazek American Classic Micro Ultralight Velocity Escape '01 szytka Przód i tył 28 szprych, z tyłu zaplot radialny + 2 krzyże, szprychy DT Revolution 600 760 American Classic
1370
(razem z zaciskami)
Campagnolo Nucleon '99 kliknij aby powiększyć obrazek Campagnolo Record HPW Nucleon szytka Przód 22 szprychy, tył 24;
(cena 690$ za parę kół)
do wersji na dętkę dodać 110 gramów
567 803 Campagnolo
1370 Zipp 404 '01 Zipp Zipp 404 szytka b.d. 590 780 Zipp
1372
(razem z zaciskami)
American Classic 350 '02 kliknij aby powiększyć obrazek American Classic Micro Ultralight American Classic 350 28 otw. dętka Przód i tył 3 krzyże, szprychy DT Revolution;
(cena 500$ za parę kół)
580 792 American Classic
1379
(razem z zaciskami)
American Classic 420 '02 kliknij aby powiększyć obrazek American Classic American Classic (Alu o wysokości 34 mm) dętka Przód 16 szprych, tył 20; szprychy DT Revolution;
(cena 700$ za parę kół)
589 790 American Classic
1383 White '95 Mavic GL280 White Industries Mavic GL280 szytka przód i tył 32 szprychy, z tyłu 2 krzyże + 3 krzyże, szprychy płaskie 595 788 Dennis Bean-Larson
1384 Velomax Orion Pro '02 kliknij aby powiększyć obrazek Velomax Velomax (Alu o wysokości 19 mm) dętka Przód i tył 24 szprychy;
(cena 700$ za parę kół)
586 798 Velomax
1389 American Classic '00 American Classic Micro Ultralight Vel.Aerohead II dętka przód 24 szprychy, tył 28 szprych zaplot radialny + 2 krzyże 610 777 American Classic
1404 Lew Cross Light '00 b.d. b.d. szytka przód i tył 24 szprychy 558 846 Lew Website
1410 Thomas Speed Dream RC65 '00 American Classic HED Stinger, obręcz wysokoprofilowa 65mm dętka Przód 16 szprych, tył 24; szprychy Sapim 560 850 Dave Thomas
1418 Thomas Aerolight '02 American Classic Sun Venus (Alu o wysokości 25 mm) dętka przód 18 szprych, tył 24 szprychy Sapim X-ray, zaplot na 3 krzyże; cena 519$ za parę 609 809 Dave Thomas
1420
(razem z zaciskami)
Corima Aero '02 kliknij aby powiększyć obrazek Corima Corima karbonowe o wysokości 45 mm szytka Przód 12 szprych, tył 24; szprychy Sapim CX
cena 730 Eu za parę kół
do wersji na dętkę dodać 200 gramów
580 840 Corima
1420 HED Stinger '00 kliknij aby powiększyć obrazek b.d. HED Stinger karbonowa o wysokości 60mm szytka Cena 1000$ za parę kół 590 830 HED
1425 Rolf Prima Vigor '02 kliknij aby powiększyć obrazek Rolf Rolf b.d. Przód 14 szprych, tył 16 b.d. b.d. Rolf
1442 Velomax Javelin Pro '00 kliknij aby powiększyć obrazek b.d. karbonowa o wysokości 38 mm szytka Przód 18 szprych, tył 24; szprychy stalowe podwójnie cieniowane 599 843 Velomax
1444 Nimble Horned '02 kliknij aby powiększyć obrazek Nimble Nimble szytka Przód 28 szprych, tył 32;
(cena 500$ za parę kół)
672 772 Nimble
1450 FiR Speedlight '02 kliknij aby powiększyć obrazek FiR FiR (karbonowe o wysokości 30mm szytka Przód 24 szprychy, tył 28;
(cena 1300$ za parę kół)
b.d. b.d. Red Rose Imports
1455 Campagnolo Athena '92 - Mavic 330GL Campagnolo Athena '92 Mavic GL330 szytka przód 28 szprych, tył 32 szprychy 3 krzyże, szprychy podwójnie cieniowane 648 807 Dennis Bean-Larson
1466 Velomax Ascent '99 b.d. b.d. dętka b.d. 610 856 Velomax
1470 Thomas R20 "02" American Classic Velocity Aerohead (Alu o wysokości 20 mm) szytka Przód 24 szprychy, tył 32; szprychy cieniowane Sapim
(cena 480$ za parę kół)
620 850 Dave Thomas
1472 Velomax Ascent Comp '02 kliknij aby powiększyć obrazek Velomax Velomax (Alu o wysokości 21 mm) dętka Przód 18 szprych, tył 24; zaplot radialny + 2 krzyże
(cena 700$ za parę kół)
614 858 Velomax
1478 Rolf Sestriere '00 kliknij aby powiększyć obrazek b.d. b.d. dętka b.d. 652 826 Rolf
1480 FiR Super Antara '01 kliknij aby powiększyć obrazek Edco Olympic FiR Antara (karbonowe o wysokości 50mm szytka Przód 16 szprych, tył 20; zaplot radialny + 2 krzyże 640 840 Dennis Bean-Larson
1483 Campagnolo Record '99 - Mavic Reflex Campagnolo Record Mavic Reflex szytka przód i tył 32 szprychy zaplot 3 krzyże 686 797 Russell Seaton
1496 Zipp 909 '02 kliknij aby powiększyć obrazek ZIPP Zipp (karbonowe) szytka tył koło dyskowe
(cena 1400$ za parę kół)
b.d. b.d. Zipp
1498
(razem z zaciskami)
Spinergy Spox R1 '99 kliknij aby powiększyć obrazek b.d. b.d. dętka przód 28 szprych, tył 32 szprychy karbonowe, z tyłu zaplot radialny + 1 krzyż; cena 700$ za parę 599 899 Spinergy
1510 Mavic Ksyrium SSC '02 kliknij aby powiększyć obrazek Mavic Mavic (wysokoprofilowe Alu) szytka Przód 18 szprych, tył 20;
(cena 2690 PLN za parę kół - Harfa-Harryson); do wersji na dętkę dodać 20 gramów
680 830 Mavic
1518 Tune '01 - CXP33 Tune przód Mig66, tył Mag200 kliknij aby powiększyć obrazek Mavic CXP33 dętka przód 28 szprych, tył 32 szprychy zaplot radialny + 2 krzyże, szprychy Sapim CX-Ray 686 832 Torsten Leistikow
1520
(razem z zaciskami)
Bontrager Race X-Lite '02 kliknij aby powiększyć obrazek Swiss made Bontrager (Alu o wysokości 23 mm) dętka Przód 20 szprych, tył 24. Szprychy stalowe płaskie prod. Bontrager, z tyłu z prawej strony szprychy tylko płaskie, pozostałe płaskie i podwójnie cieniowane; cena 750$ za parę kół 650 870 Bontrager
1520 White Industries LTA '00 kliknij aby powiększyć obrazek White Industries tytanowe Velocity Aerohead dętka Przód 24 szprych, tył 28, przód zaplot radialny, tył radialny + 2 krzyże, szprychy Sapim; cena 570$ za parę kół 670 850 White Industries
1525 Thomas R30 '02 American Classic Velocity Deep V (Alu o wysokości 30 mm) dętka Przód 16 szprych, tył 16 lub 24 szprychy Sapim X-ray zaplot na 3 krzyże; cena 500$ za parę kół 665 860 Dave Thomas
1530
(razem z zaciskami)
Bontrager Race X-Lite TT '02 kliknij aby powiększyć obrazek Swiss made przód Bontrager karbonowe wysokoprofilowe, tył dysk szytka Przód 16 szprych prod. Bontrager;
(cena 1650$ za parę kół)
650 870 Bontrager
1530 Campagnolo Record '01 - Mavic Open Pro Campagnolo Record '01 Mavic Open Pro 32H dętka tył zaplot radialny + 2 krzyże, szprychy cieniowane Sapim CX-Ray 702 828 D.Howarth
1530 Velomax Orion Comp '02 kliknij aby powiększyć obrazek Velomax Velomax (Alu o wysokości 21 mm) dętka Przód 24 szprychy, tył 28, cena 700$ za parę kół 649 881 Velomax
1540
(razem z zaciskami)
Campagnolo Neutron '02 kliknij aby powiększyć obrazek Campagnolo Campagnolo (Alu niskoprofilowe) szytka Przód 22 szprychy, tył 24; szprychy płaskie podwójnie cieniowane
do wersji dętkowej dodać 40 gramów
cena 560$ za parę kół)
645 895 Campagnolo
1540 HED Alps '02 kliknij aby powiększyć obrazek HED Supersonic HED (karbonowe o wysokości 55 mm) szytka Przód 16 szprych, tył 24; do wersji na dętkę dodać 25 gramów 638 902 HED
1540 Mavic Helium '99 kliknij aby powiększyć obrazek Mavic Mavic Helium szytka Przód 26 szprychy, tył 28; do wersji na dętkę dodać 110 gramów
(cena 540$ za parę kół)
670 870 Mavic
1540
(razem z zaciskami)
Shimano WH-7700 Carbon '02 (DuraAce) kliknij aby powiększyć obrazek Shimano Shimano szytka Przód i tył 16 szprych;
(cena 1200$ za parę kół)
650 890 Shimano - Europe
1540
(razem z zaciskami)
Spinergy Xaero Lite '02 kliknij aby powiększyć obrazek Spinergy Spinergy (Alu o wysokości 24 mm) dętka Przód 18 szprych, tył 24; szprychy karbonowe b.d. b.d. Spinergy
1546
(razem z zaciskami)
Campagnolo Electron '99 kliknij aby powiększyć obrazek Campagnolo Record HPW niskoprofilowa Alu dętka Przód 22 szprychy, tył 24;
(cena 400$ za parę kół)
648 898 Campagnolo
1552 Campagnolo Chorus '99 - Mavic OpenPro Campagnolo Chorus Mavic OpenPro detka Przód i tył 32 szprychy, zaplot 3 krzyże, szprychy DT Revolution 732 820 Dave Carroll
1558 Campagnolo Record '99 - Mavic Open Pro Campagnolo Record '99 Mavic Open Pro Blue dętka Przód i tył 32 szprychy DT Revolution, zaplot przód 2 krzyże, tył 3 krzyże 728 830 Dennis Bean-Larson
1560
(razem z zaciskami)
Campagnolo Eurus '02 kliknij aby powiększyć obrazek Campagnolo Campagnolo (Alu średnioprofilowe) dętka Przód 16 szprych, tył 21; szprychy płaskie podwójnie cieniowane
(cena 600$ za parę kół)
695 865 Campagnolo
1569 Shimano DuraAce '99 - Sun Shimano Dura-Ace Sun ME14a dętka Przód i tył 28 szprych DT Revolution 688 881 Damon Rinard
1570 HED Jet 40 '02 kliknij aby powiększyć obrazek HED HED (karbonowe o wysokości 40 mm) szytka Przód 24 szprychy, tył 28; szprychy DT; do wersji na dętki dodać 60 g 645 925 HED
1600 FiR Antara '02 kliknij aby powiększyć obrazek FiR FiR (karbonowe o wysokości 58 mm szytka Przód 24 szprychy, tył;
(cena 1500$ za parę kół)
b.d. b.d. Red Rose Imports
1600
(zaciski dodatkowo 75 g)
Nimble Crosswind '02 kliknij aby powiększyć obrazek zintegrowana Nimble, karbonowa o wysokości od 30 do 39 mm szytka 3 szprychy karbonowe; cena 1200$ za parę kół 730 870 Nimble
1600
(razem z zaciskami)
Shimano WH-7700 '02 (DuraAce) kliknij aby powiększyć obrazek Shimano Shimano szytka Przód i tył 16 szprych, do wersji na dętkę dodać 60 gramów; cena ok. 5700 PLN za parę kół (http://www.cyklotur.com.pl), lub 750$ w USA 690 910 Shimano - Europe
1605 Shimano DuraAce - Mavic Open Pro Shimano DuraAce Mavic Open Pro dętka Przód i tył 28 szprychy DT Revolution 696 909 M.McMaster
1610 Excel King '00 - Mavic CXP33 Chris King Mavic CXP33 dętka Przód i tył 32 szprychy DT Revolution 730 880 Damon Rinard
1611 Thomas Speeddream R20 Variant '01 Mavic Mr601 28/32 Velocity Aerohead '01 dętka Przód zaplot 2 krzyże, tył zaplot 3 krzyże, szprychy DT 682 923 Dave Thomas
1616 Shimano DuraAce '00 - Mavic Open Pro Shimano Dura Ace Mavic Open Pro dętka Przód i tył 32 szprychy DT Revolution zaplot przód 2 krzyże, tył 3 krzyże 683 933 Damon Rinard
1630
(razem z zaciskami)
Campagnolo Bora '02 kliknij aby powiększyć obrazek Campagnolo Record HPW Campagnolo (karbonowe o wysokości 50 mm) szytka Przód 14 szprych, tył 16; szprychy płaskie podwójnie cieniowane 725 905 Campagnolo
1640
(razem z zaciskami)
Campagnolo Proton '02 kliknij aby powiększyć obrazek Campagnolo Campagnolo (Alu niskoprofilowe) dętka Przód 22 szprychy, tył 24; szprychy podwójnie cieniowane
(cena 390$ za parę kół)
680 960 Campagnolo
1645
(razem z zaciskami)
Corima 4 Spoke '02 kliknij aby powiększyć obrazek zintegrowane Corima zintegrowane Corima karbonowe o wysokości 35 mm szytka 4 karbonowe szprychy;
cena 1130 Eu za parę kół
do wersji na dętkę dodać 310 gramów
580 840 Corima
1650 Velomax Circuit Comp '02 kliknij aby powiększyć obrazek Velomax Velomax (Alu o wysokości 28 mm) dętka Przód 24 szprychy, tył 28, cena 450$ za parę kół 695 955 Velomax
1658 Aerohead - D/A '02 Shimano DuraAce Pre-2000 Vel.Aerohead dętka przód 26 szprych, tył 28 szprych zaplot na 3 krzyże, szprychy podwójnie cieniowane 730 928 Steve Katzman
1660
(razem z zaciskami)
Campagnolo Zonda '02 kliknij aby powiększyć obrazek Campagnolo Campagnolo (Alu o wysokości 30 mm) dętka Przód 18 szprych, tył 21; szprychy płaskie podwójnie cieniowane;
(cena 530$ za parę kół)>
740 920 Campagnolo
1660
(razem z zaciskami)
Shimano WH-7701 '02 (Dura Ace) kliknij aby powiększyć obrazek Shiamno Shimano dętka przód i tył 16 szprych;
(cena 750$ za parę kół)
720 940 Shimano - Europe
1670 Aerohead Custombuild '01 przód American Classic Micro, tył Ultegra '94/SRP Vel. Aerohead 32 otw. dętka szprychy Alpina, zaplot na 2 krzyże 740 930 Amit Ghosh
1670 HED Jet 60 '02 kliknij aby powiększyć obrazek HED HED (karbonowe o wysokości 60 mm) szytka przód 24 szprychy, tył 28 szprych DT; do wersji na dętki dodać 60 g 695 975 HED
1670 Zipp 909 '00 (404+Disc) Zipp Zipp F404 tylne dysk szytka przód 18 szprych, tył dysk z karbonu 685 985 Zipp
1688 Shimano Ultegra - Mavic Open Pro '01 Shimano Ultegra Mavic Open Pro dętka przód i tył 32 szprychy, zaplot na 3 krzyże 739 949 Dennis Bean-Larson
1690
(razem z zaciskami)
Bontrager Race X-Lite Aero '02 kliknij aby powiększyć obrazek Swiss made Bontrager (Alu o wysokości 30 mm) dętka Przód i tył 16 szprych płaskich prod. Bontrager;
(cena 749$ za parę kół)
760 930 Bontrager
1695 HED H3 Tri Spoke '00 HED zintegrowana HED zintegrowane o wysokości 55 mm szytka 3 zintegrowane szprychy karbonowe; cena 890$ (do wersji na dętkę dodać 70 gramów) 700 995 HED
1698
(razem z zaciskami)
Ritchey Zero System WCS '01 kliknij aby powiększyć obrazek Ritchey Ritchey WCS dętka Przód 16 szprych, tył 20, zaplot na 2 krzyże, szprychy cieniowane
(cena 500$ za parę kół)
700 998 Ritchey
1704 Mavic Ksyrium '00 Mavic Mavic dętka Przód 18 szprych, tył 20 750 952 Mavic
1722 Velomax Tempest Comp '02 kliknij aby powiększyć obrazek Velomax Velomax (Alu o wysokości 30 mm) dętka przód 18 szprych, tył 24 szprychy, cena 700$ 734 988 Velomax
1723
(razem z zaciskami)
Shimano WH-6500 '02 (Ultegra) kliknij aby powiększyć obrazek Shimano Shimano o wysokości 30 mm dętka przód i tył 16 szprych;
(cena 580$ za parę kół)
743 980 Shimano - Europe
1740 Spinergy Rev-X Xtra Lt. '99 zintegrowana 4 zintegrowane szprychy karbonowe szytka do wersji dętkowej dodać 56 gramów 784 956 Spinergy
1745 Mavic Ksyrium Elite '02 kliknij aby powiększyć obrazek Mavic Mavic dętka przód 18 szprych, tył 20 szprych,
(cena 1690 PLN za parę kół - Harfa-Harryson)
780 965 Mavic
1751 Campagnolo Daytona '02 - Mavic MA3 Campagnolo Daytona '02 Mavic MA3 dętka przód 32 szprychy, tył 32 szprychy DT Revolution zaplot na 2 krzyże 790 961 Dennis Bean-Larson
1755 Zipp '02 + CXP30 Zipp (karbon) Mavic CXP30 dętka przód 24 szprychy, tył 28, zaplot na 2 krzyże, szprychy DT 796 959 Dennis Bean-Larson
1756 Campagnolo Shamal '99 kliknij aby powiększyć obrazek Campagnolo Record HPW wysokoprofilowa 38 mm szytka Przód 14 szprych, tył 16; szprychy płaskie
(cena 660$ za parę kół)
do wersji na dętkę dodać 63 gramy
788 968 Campagnolo
1765
(razem z zaciskami)
Spinergy SR-3 '00 kliknij aby powiększyć obrazek Swiss made obręcz o wysokości 30mm dętka Przód 20 szprych, tył 28;
(cena 400$ za parę kół)
795 970 Spinergy
1784 Rolf Vector Pro '99 kliknij aby powiększyć obrazek Rolf wysokoprofilowa 30mm dętka Przód 14 szprych, tył 16; szprychy cieniowane
(cena 550 GBP za parę kół)
805 979 Rolf
1785 Ambrosio Excellight '02 b.d. Ambrosio dętka przód i tył 28 szprych 830 955 Joe Beer
1790 HED H3 '02 kliknij aby powiększyć obrazek HED zintegrowana HED zintegrowane szytka 3 karbonowe szprychy; do wersji na dętki dodać 30 g 790 1000 HED
1790 Mavic Cosmic Equipe '99 Mavic Mavic szytka do wersji na dętkę dodać 100 gramów 780 1010 Mavic
1790 Mavic Cosmos '00 Mavic Mavic dętka przód 24 szprychy, tył 28 740 1,050 Mavic
1800 Bontrager Race Lite '02 kliknij aby powiększyć obrazek Bontrager Bontrager dętka Przód 20 szprych, tył 24; szprychy płaskie prod. Bontrager
(cena 500$ za parę kół)
750 1050 Bontrager
1800 Mavic Cosmos '02 kliknij aby powiększyć obrazek Mavic Mavic dętka przód 24 szprych, tył 28 szprych,
(cena 950 PLN za parę kół - Harfa-Harryson)
750 1050 Mavic
1805 FiR Klever '02 kliknij aby powiększyć obrazek b.d. FiR o wysokości 20 mm dętka przód 24 szprychy, tył 28;
(cena 600$ za parę kół)
805 1000 Red Rose Imports
1810 HED Jet 90 '02 kliknij aby powiększyć obrazek HED HED (karbonowe o wysokości 90 mm) szytka przód 24 szprychy, tył 28 szprych DT; do wersji na dętki dodać 60 g 765 1045 HED
1820 Shimano Ultegra '99 - Mavic Open Pro Shimano Ultegra '99 Mavic Open Pro dętka przód 32 szprychy, tył 36, zaplot na 3 krzyże, szprychy DT 772 1048 Evan Marks
1830 Spinergy Rev-X '99 kliknij aby powiększyć obrazek zintegrowane zintegrowane Alu + 4 karbonowe szprychy dętka b.d. 835 995 Spinergy
1850 Mavic Classics Pro '99 Mavic Mavic dętka cena 280 GBP za parę kół 820 1030 Mavic
1854 HED CX '97 kliknij aby powiększyć obrazek b.d. HED CX (karbonowa o wysokości 65mm) dętka Przód 16 szprych, tył 24;
(cena 740$ za parę kół)
790 1064 HED
1860 FiR Antara '00 Edco Olympic wysokoprofilowa 50mm FiR Antara (karbonowa) dętka przednia 16 szprych, tylna 20 szprych zaplot radialny + 2 krzyże 820 1040 Paul Datars
1867
(razem z zaciskami)
Rolf Vector Comp '99 kliknij aby powiększyć obrazek b.d. wysokość 30 mm dętka przód 16 szprych, tył 20;
(cena 350 GBP za parę kół)
790 1077 Rolf
1882
(razem z zaciskami)
Spinergy Rev-X Super St '99 kliknij aby powiększyć obrazek zintegrowane zintegrowane Alu o wysokości 48 mm + 4 karbonowe szprychy szytka cena 1000$ za parę kół 859 1023 Spinergy
1890 Mavic Cosmic Expert '00 Mavic Mavic dętka b.d. 834 1056 Mavic
1892
(razem z zaciskami)
Campagnolo Vento '99 kliknij aby powiększyć obrazek Campagnolo Chorus HPW wysokoprofilowa 38 mm dętka Przód 14 szprych, tył 16; szprychy płaskie 859 1033 Campagnolo
1910 Thomas Speed Dream '00 American Classic Micro HED Jet, HED Deep dętka przód 18 szprych, tył 28, szprychy Sapim 790 1120 Dave Thomas
1930 HED Stinger Deep '00 kliknij aby powiększyć obrazek b.d. wysokoprofilowa 90 mm z karbonu szytka przód 16 szprych zaplot radialny, tył 24 szprychy; cena 1200$ za parę 820 1110 HED
1935 Campagnolo '02 - Mavic CXP30 przód Athena '02, tył Veloce '02 Mavic CXP30 dętka przód 28 szprych zaplot na 2 krzyże, tył 32 szprychy zaplot na 2 i 3 krzyże 858 1077 Dennis Bean-Larson
1975 Mavic Cosmic Carbone SSC '02 kliknij aby powiększyć obrazek Mavic Mavic (wysokoprofilowe Alu + karbon) szytka przód 16 szprych, tył 20; zaplot radialny + 2 krzyże, szprychy płaskie,
(cena 3850 PLN za parę kół - Harfa-Harryson)
885 1090 Mavic
1975 Mavic Cosmic Elite '02 kliknij aby powiększyć obrazek Mavic Mavic dętka Przód i tył 20 szprych,
(cena 1350 PLN za parę kół - Harfa-Harryson)
880 1095 Mavic
1980 Gipiemme Techno 024 '02 kliknij aby powiększyć obrazek Gipiemme Gipiemme dętka przód i tył 24 szprychy 890 1090 Joe Beer
2014 Mavic Cosmic '98 Mavic Mavic szytka b.d. 917 1097 Mavic
2037 Shimano R535 '02 kliknij aby powiększyć obrazek Shimano R535 Shimano R535 dętka przód i tył 16 szprych;
(cena 300$ za parę kół)
899 1138 Shimano - Europe
2065
(razem z zaciskami)
Campagnolo Vento 16 HPW '97 Campagnolo Campagnolo dętka b.d. b.d. b.d. Campagnolo
2105 Campagnolo Pista '02 kliknij aby powiększyć obrazek Campagnolo Campagnolo (wysokoprofilowe 38 mm) szytka przód 20 szprych, tył 24; szprychy płaskie; koła torowe (tylne koło bez kasety) 995 1110 Campagnolo
2135 FiR4 Razze Killing Disc '02 kliknij aby powiększyć obrazek FiR 4 szprychy + tylne koło dyskowe szytka cena 1800 GBP za parę kół 805 1330 Joe Beer
2393 Specialized Tri-Spoke '93 kliknij aby powiększyć obrazek zintegrowana karbonowa dętka 3 szprychy karbonowe zintegrowane z obręczą 1110 1281 Damon Rinard

Powyższej tabeli należy się co najmniej kilka zdań komentarza.

  • Zasadniczo bez wielkich uproszczeń można stwierdzić, że wszystkie ultralekkie koła są produktem fabrycznym. Jest to spowodowane przede wszystkim faktem, że ultralekkie obręcze i szprychy nie są raczej dostępne dla indywidualnego nabywcy. Wyjątkiem potwierdzającym regułę jest firma Zipp oferująca oprócz gotowych kół karbonowe piasty i obręcze,
  • Za zawartość tabeli odpowiada przede wszystkim autor; obecność w niej takich a nie innych kół zaplatanych przez indywidualnych fachowców służy przede wszystkim porównaniu ich z kołami produkowanymi fabrycznie, a nie promowaniu określonego mechanika,
  • Nie wszystkie koła przedstawione powyżej są dopuszczone przez Międzynarodową Unię Kolarską (UCI) do używania w wyścigach!
    Mówi o tym punkt 1.3.018 regulaminu UCI o tzw. kołach niestandardowych. Za takowe uważane są między innymi koła zbudowane na obręczach wyższych niż 25 mm, mające mniej niż 16 szprych, oraz korzystające ze szprych szerszych niż 2.4 mm. Niektóre z kół "niestandardowych" uzyskują zgodę UCI (tzw. approval), inne zaś nie. Wszystkie dopuszczone koła wyszczególnione są na oficjalnej stronie UCI. Można tam między innymi znaleźć najlżejsze koła produkowane seryjnie firmy ADA, ale brak już kół firmy Rolf.
    Zainteresowani łatwo znajdą tam wszystkie potrzebne informacje,
  • Ultralekkie koła z natury są delikatne i w związku z tym poddane są wielu ograniczeniom; nie nadają się na wszystkie szosy (jakość nawierzchni) oraz dla wszystkich kolarzy (ciężar ciała). Szczególnym przykładem takich ograniczeń są koła Corima Aero i Medium, które na dodatek wolno używać z oponami dętkowymi o maksymalnym ciśnieniu wynoszącym tylko 7.5 bara! Szczegółowe informacje na ten temat można znaleźć na stronach internetowych producentów.

Generalne uwagi związane z samodzielną budową lekkich kół do roweru szosowego

Uwagi te są zbiorem powszechnie praktykowanych reguł. Należy wszakże pamiętać, że od każdej reguły są wyjątki - nie inaczej jest i w przypadku budowy kół do roweru wyścigowego.

Minimalna ilość szprych w kole tylnym


Ilość szprych Ciężar kolarza
36 >80 kg
32 60-80 kg
28 <60 kg

Zmniejszając ilość szprych poniżej wszelkich zasad logiki należy pamiętać o tym, że im mniej szprych w kole, tym większe jest konieczne ich napięcie! Różnice te są spore - tylko w kole 32 szprychowym napięcie każdej szprychy jest większe o 13% niż w kole 36 szprychowym. W kole 12 szprychowym każda szprycha jest napięta z siłą 2000N! Stwarza to wyjątkowe wymagania wytrzymałościowe tak samym obręczom, jak i szprychom i kołnierzom piast. Dodatkowy problem polega na tym, że przy tak mocno napiętych szprychach zwiększa się ich tendencja do skręcania wokół własnej osi podczas centrowania i problematyczne staje się skuteczne usunięcie naprężeń (stress relieving) bez udziału specjalnych urządzeń. Problem ten w zasadzie likwiduje skutecznie dopiero zwiększenie średnicy szprych, a co za tym idzie zwiększenie ich ciężaru.
Powszechnie praktykowaną regułę w tej kwestii przedstawia poniższa tabelka:

Ilość szprych Średnica szprych
28 2 mm
32-36 1.8 mm i mniej (<70 kg)
2 mm i mniej (>70 kg)

Dodać należy, że aluminiowe obręcze przeznaczone do kół 28 lub mniej szprychowych muszą mieć mocniejszą budowę od obręczy 36 lub 32 otworowych. W związku z tym nierzadko zdarza się, że samodzielnie zaplecione koło 28 szprychowe nie jest wcale lżejsze od koła 36 szprychowego! Szczególnie szokująco wypada porównanie ciężaru "historycznych" obręczy niskoprofilowych z początku lat 80-tych z ciężarem współczesnych obręczy wysokoprofilowych. Jedna z lzejszych obręczy z tamtego okresu Fiamme Ergal w werski 36 otworowej ważyła tylko 280 gramów. Jest to dokładnie taki sam ciężar jaki ma współczesna obręcz karbonowa Zipp 280! Piszący te słowa posiada osobiście parę 36 otw. obręczy Mavic pochodzących z roweru Gitane Super Corsa (epoka Bernarda Hinault) ważących zaledwie ok. 350 g/szt. 20 lat od momentu ich wyprodukowania niewielu producentów potrafi powtórzyć ten wynik!


Współczesne ramy i koła sportowe - tendencje konstrukcyjne.

Przez wiele dziesięcioleci rower szosowy budził zachwyt swoją smukłością i lekkością. Pomimo stosowanych relatywnie ciężkich materiałów przekroje rur z których lutowano ramę były niewielkie, a rower robił wrażenie lekkiego. Mniej więcej na początku ostatniego dziesięciolecia dają się zauważyć tendencje odwrotne - przekroje rur są coraz większe, obręcze kół coraz wyższe, rower szosowy ewidentnie przeznaczony do ścigania przypomina z wyglądu rower MTB. Jednak waga nie kłamie; rowery są lżejsze.
Przez ostatnie dziesięciolecia konstruowaniem rowerów sportowych zajmowali się właściciele małych warsztatów, a dopiero w epoce Giant'a zajęli się tym również naukowcy. To właśnie dzięki nim odkryto tą banalną prawdę - najprościej "odchudzić" ramę poprzez zmniejszenie grubości ścianek rur z których jest wykonana, oraz jednocześnie zwiększyć ich przekrój aby zachować (albo chociaż niewiele zmniejszyć) poprzednią sztywność. Reguła matematyczna w tym temacie jest prosta - dwukrotne zwiększenie średnicy wewnętrznej rury przy zachowaniu tej samej grubości ścianek owocuje ośmiokrotnym zwiększeniem sztywności i zaledwie dwukrotnym zwiększeniem ciężaru! Reguła ta jak się nad nią przez chwilę zastanowić tłumaczy również dlaczego przytłaczająca większość ram sportowych wykonana jest z aluminium.
Sztywność względna (sztywność/gęstość) jest bardzo podobna dla tytanu, stali i aluminium tak przy rozciąganiu, jak i ściskaniu. Jednak na sztywność podczas zginania i skręcania nie wpływa wyłącznie rodzaj materiału, lecz również i geometria elementu. Ponieważ stal jest ~3 razy bardziej gęsta niż aluminium, to aby uzyskać taką samą masę ramy stalowej co aluminiowej należy użyć objętosciowo trzykrotnie mniej stali niż aluminium. Jednak z racji mniejszej objętości użytego materiału, aby jednocześnie zachować sztywność należy zmniejszyć grubość ścianek rur ramy stalowej znacznie bardziej niż rur ramy aluminiowej. W ramie o tak cienkich ściankach mogłyby powstawać wgniecenia nawet przy bardzo delikatnych naciskach.
Od początku lat 90-tych producenci ram sportowych konsekwentnie dążą do zmniejszania ich ciężaru poprzez zwiększanie przekroju rur aluminiowych. Przekroje te zaczynają już wręcz razić swoją pozorną masywnością. Pozorną, gdyż w rzeczywistości aluminiowe rury o ściankach grubości niewiele ponad 1/2 mm są na tyle delikatne, że roweru nie da się zamontować na dachu samochodu w klasycznym uchwycie z powodu realnej groźby zmiażdżenia rury dolnej!
kliknij aby powiększyć obrazek Rur głównego trójkąta ramy posiadających duże przekroje nie daje się zespawać z główką ramy i rurą suportową wykonanymi w starym "niskoprzekrojowym" stylu - konieczne stało się powiększenie przekrojów również i w tych miejscach. W związku z tym początkowo pojawił się problem z instalowaniem typowych przez dziesiątki lat łożysk sterowych 1" oraz wkładów suportowych wymiaru M36x24tpi i podobnych w nowoczesnych rurach o dużych przekrojach. Można w czymś, co udaje rurę suportową zainstalować specjalne gniazda dla klasycznego wkładu suportowego - zdjęcie po prawej. Można jednak problem ten pokonać w najprostszy możliwy sposób - zmieniając standardy początkowo tylko łożysk sterowych, a ostatnio i wkładów suportowych.
kliknij aby powiększyć obrazek Łożyska sterowe typu zintegrowanego lub niskoprofolowe nie mają żadnego innego uzasadnienia poza tym, że lepiej "pasują" do aktualnie produkowanych ram! Szczegóły konstrukcyjne współczesnych łożysk sterowych można znaleźć na naszej stronie w tym miejscu. Zdjęcie na lewo prezentuje jeden ze sposobów dopasowywania wkładu suportowego o standardowej osi systemu D/A do współczesnej mufy suportowej.

 
 
 
 
 

POWRÓT