Jaki wpływ ma ciężar roweru i kolarza na osiągnięte miejsce na mecie?
Intuicyjnie wszyscy zdajemy
sobie sprawę, że walka o jak najmniejszy ciężar roweru i kolarza ma swoje
logiczne podstawy. Z drugiej jednak strony obserwując "na żywo" kolarzy
widzimy, że jedni z nich są wyjątkowo delikatnej budowy ciała - Richard
Virenque przy wzroście 179 cm waży zaledwie 65 kg, a w zawodowym peletonie
nie należy bynajmniej do mikrusów. Inni zaś, np. Jaan Kirsipuu mierzący dokładnie
tyle samo co Virenque waży "aż" 80 kg. Jedni i drudzy jeżdżą zaś na podobnych
rowerach o zbliżonym ciężarze.
Obserwując te różnice ciśnie się więc od razu pytanie: czy jest sens walczyć
o pojedyncze dekagramy ciężaru roweru, lub kilogramy ciężaru ciała kolarza?
Szczęśliwie, zanim wyciągniemy jakiekolwiek pochopne wnioski możemy do
naszych analiz zaprząc aparat matematyczny. Istnieją specjalne "kalkulatory"
skonstruowane przez matematyków, za pomocą których da się liczbowo oszacować
każdą sytuację z jaką mamy do czynienia na szosie lub na torze.
Na początku trzeba założyć jakieś dane wyjściowe. Załóżmy więc, że nasz
hipotetyczny kolarz waży wraz z rowerem 80 kg i przedstawiają łącznie powierzchnię
czołową równą 0.5 m^2. Kolarz generuje we wszystkich testach moc równą 250
watów, odcinek szosy gdzie odbywa się jazda testowa mierzy sobie 5000 metrów,
a ciśnienie atmosferyczne powietrza w miejscu prób odpowiada ciśnieniu na
powierzni morza. Załóżmy również, że dla celów porównawczych mamy szansę
"odchudzić" hipotetycznego kolarza wraz z jego rowerem o 5 kg po to tylko,
aby przekonać się jakimi to owocuje zyskami, ew. stratami.
Na pierwszym etapie symulowanych testów matematycznych załóżmy jazdę na
całkowicie płaskiej 5 km trasie, a następnie na podjeździe o tej samej długości
i nachyleniu: 5, 10, 15, 20 i 25%.
Poniższa tabela przedstawia wyniki tej symulacji.
|
Nachylenie podjazdu [%] |
Zysk w odleglości [m] |
Zysk w czasie [sek] |
| 0 (v=40.32 km/h) | 16.1 | 1.44 |
| 5 | 235.7 | 44.1 |
| 10 | 296.4 | 98.4 |
| 15 | 307.2 | 149.3 |
| 20 | 310.2 | 199.0 |
| 25 | 311.3 | 248.4 |
Tabelka ta dobitnie pokazuje,
dlaczego "górale" w szosowym peletonie są tak wycieniowani, albo inaczej
- dlaczego 65 kg Virenque skutecznie konkuruje z Lance'm Armstrong'em w TdF,
a 80 kg Jaan Kirsipuu nie kończy TdP mając problemy z podjazdem na Orlinek.
5 kg różnica w ciężarze jest oczywiście spora, powtórzmy więc powyższą
symulację dla różnicy w ciężarze wynoszącej zaledwie 10 dkg (0.1 kg) i dwóch
różnych nachyleń trasy: 0% (trasa płaska) oraz ok. 24% (symulowany podjazd
na Alto de l'Angliru.
|
Nachylenie podjazdu [%] |
Zysk w odleglości [m] |
Zysk w czasie [sek] |
| 0 (v=40.32 km/h) | 0.06 (6 cm) | 0.01 |
| 24 | 6.23 | 5 |
Zaledwie 6 cm zysk w odległości
na 5 km trasie! Albo jeszcze inaczej - zaledwie ok. 1 cm na płaskim odcinku
toru o długości 1000 metrów! To świetnie uzmysławia dlaczego torowi sprinterzy
nie przywiązują żadnej wagi do odchudzania ciała i roweru. Natomiast przeszło
6 metrowy zysk na mecie 24 % podjazdu pokazuje z drugiej strony czemu na
początku wspinaczki kolarze oddają dyrektorowi sportowemu swój kask, wyrzucaja
do rowu bidony, a biura konstrukcyjne specjalnie odchudzają rowery dla górskich
etapów wielkich tourów aż do granic dopuszczalnych przez UCI.
A jak jest w takim razie
przy zjazdach? Jeśli już na płaskiej trasie ciężar zestawu rower + kolarz
ma symboliczne znaczenie, to można domyślać się, że nie gorzej będzie przy
zjeżdżaniu. Anegdota głosi, że legendarny francuski kolarz lat 50-tych Jean
Robic (na zdjęciu po lewej stronie), mierzący zaledwie ok. 160 cm wzrostu,
kiedy po wjechaniu na szczyt przyszło mu z niego zjeżdżać, zamieniał puste
bidony na bidony wypełnione ołowianym śrutem, aby w ten sposób zrekompensować
"niedowagę". Czy te zabiegi z punktu widzenia nauki oraz teraźniejszej wiedzy
miały jakikolwiek sens? Można przypuszczać, że tak, gdyż przecież spośród
wszystkich współczesnych rowerów, jedynie rowery górskie służące do uprawiania
dyscypliny noszącej skrótowe określenie DH mają prawdziwie pancerną konstrukcję
i ciężar, który w żaden sposób nie pasuje do osiągnięć współczesnej techniki
i technologii. |
c) + 5 kg
|
Spadek zjazdu [%] |
Zysk w odleglości [m] |
Zysk w czasie [sek] |
| 0 (v=40.32 km/h) | - 16.1 | - 1.44 |
| 5 | 96.6 | 5.4 |
| 10 | 124.6 | 5.3 |
| 15 | 134.6 | 4.8 |
| 20 | 139.4 | 4.4 |
| 25 | 142.1 | 3.9 |
Wyniki tej ostatniej symulacji
pokazują, że faktycznie Jean Robic nie popełniał kardynalnego błędu w swej
taktyce sprzed 50 lat, jak i to, że rowery DH nie bez powodu są takie ciężkie.
Aby wszystkim kolarzom stworzyć
potencjalnie identyczne szanse, Międzynarodowa Unia Kolarska
UCI określiła minimalny ciężar roweru przeznaczonego
do wyścigów szosowych i torowych wszystkich kategorii. Dokładne informacje
na ten temat można znaleźć
w tym miejscu. Z lektury tego dokumentu (punkt 1.3.019) wynika, że wartość
ta wynosi 6.8 kg. Rura górna - podwójnie cieniowana
o grubościach ścianek 0.9-0.6-0.9 mm, Rura podsiodłowa - potrójnie
cieniowana o grubościach ścianek 1.6-0.9-1.2 mm, Rura dolna - podwójnie cieniowana
o grubościach ścianek 0.9-0.7-0.9 mm. Nie mniejsze pole do popisu
w dziedzinie ekstremalnie lekkich konstrukcji mają producenci kół. Tym bardziej,
że koło zazwyczaj nie jest jednolitą konstrukcją, a składa się z takich komponentów
składowych jak piasta, szprychy, obręcz i gumy; każdy z tych elementów ma
swojego producenta i możliwości wpływania na ciężar wyrobu finalnego zdają
się być większe niż w przypadku ram.
Lżejsze rowery dostępne są tylko bogatym amatorom - jeden z najlżejszych na
którym można jeszcze jeździć waży zaledwie 5.5 kg, ale kosztuje aż 5,000 Euro.
Można go sobie obejrzeć na stronie producenta, którym jest austriacka firma
Steinbach.
Nie jest to jednak osiągnięcie rekordowe. Najprawdopodobniej najlżejszy rower
szosowy jaki na świecie wyprodukowano to autorskie dzieło pod którym
podpisują się dwaj Niemcy Bernhard Langerbein & Klaus Mai. Rower waży tylko
4166 g, a z całym projektem można zapoznać się na stronie internetowej
Lightbike.
Zbudowanie 7 kg roweru szosowego, który nadaje się do ścigania, a nie tylko
do wystawienia w gablocie nie jest bynajmniej łatwym zadaniem. O ile ciężar
komponentów jest ściśle określony i ma się nań znikomy wpływ, o tyle pole
do popisu mają konstruktorzy ram i kół. Ponieważ najczęściej są oni pragmatykami,
więc zazwyczaj nie biorą udziału w tego rodzaju konkursach, bardziej przeznaczonych
do zaistnienia w Księdze Rekordów Guiness'a. Tym niemniej należy w tym miejscu
przedstawić najlżejszą seryjnie produkowaną ramę przeznaczoną do roweru
szosowego. Wydaje się, że już od 3 lat rekord ten nieprzerwanie należy do
firmy Giant.
Zasadnicza koncepcja roweru szosowego o mocno opadającej rurze górnej powstała
już w roku 1995, a jej autorem jest chyba jeden z największych innowatorów
w branży rowerowej, Brytyjczyk Mike Burrows. Jest on autorem wielu publikacji
z dziedziny konstrukcji rowerów, a między innymi książki, której okładka
znajduje się na lewo. Na zdjęciu osobiście jedzie na skonstruowanym przez
niego rowerze, którego rama ma konstrukcję skorupową ("Monocoque"),
niedopuszczoną do stosowania w zawodach przez UCI.
Rewolucyjność pomysłu Mike Burrows'a w przypadku rekordowo lekkiej ramy
szosowej typu Compact Road polegała na zastosowaniu w rowerze stricte szosowym
ramy o ksztacie charakterystycznym dla ram rowerów MTB. Niezbędną w rowerze
szosowym sztywność uzyskano dzięki zastosowaniu specjalnego stopu aluminium,
który firma Giant oznacza jako Cu92. Pierwsze ramy tego typu zostały przez
Giant'a wyprodukowane specjalnie na zlecenie hiszpańskiej grupy zawodowej
ONCE i w roku 1995 ważyły 1100 g, co wówczas było wynikiem rewelacyjnym,
a i dzisiaj niewiele firm potrafi go powtórzyć.
Jeszcze jedno, co charakterystyczne dla ram typu Compact Road, to istnienie
tylko trzech rozmiarów: S, M i L. Te 3 rozmiary ramy i aż 7 rozmiarów karbonowego
wspornika podsiodłowego wyczerpują potrzeby wszystkich kolarzy, niezależnie
od wzrostu i budowy ciała! Koncepcja ta opisana jest między innymi
na oficjalnej
stronie producenta.
Na bazie istniejącej konstrukcji, dzięki rozwijającej się technologii materiałowej
w firmie Giant, kilka lat później powstała rama Compact Road ważąca w rozmiarze
M tylko 875 gramów! Zastosowano oczywiście rury z Cu92. Eksperymentując podczas
procesu odkuwania na zimno, zminimalizowano grubości ścianek rur do wartości
niespotykanych w ramach aluminiowych. I tak poszczególne rury głównego trójkąta
mają ścianki o następujących grubościach:
Zanim wszakże zaczniemy zgłębiać temat ciężaru kół, jedno należy podkreślić
- Moment bezwładności koła (inercja) ma znaczenie wyłącznie w momencie
przyspieszania roweru, lub jego raptownego hamowania! W czasie ruchu
jednostajnego ciężar koła ma takie samo znaczenie jak ciężar całego zespołu
rower + kolarz, czyli w gruncie rzeczy liczy się przede wszystkim podczas
podjazdu. Precyzując oznacza to dokładnie tyle, że jeśli kolarz na rowerze
porusza się ruchem jednostajnym, to z punktu widzenia efektów jest to absolutnie
obojętne, czy o n gramów odchudzi koła, ramę, czy samego siebie, oraz
jaki jest moment bezwładności kół, które używa!
Pomiar momentu bezwładności koła jest prostym procesem, łatwym do przeprowadzenia
w warunkach domowych. Nie zagłębiając się w mechanizm tego pomiaru warto
jednak zaprezentować tabelkę z wynikami pomiarów inercji różnych kół wykonanych
przez różnych producentów i mających różne ciężary.
| Koło | Opis |
Moment bezwładności Ic [kg x m^2] |
Ciężąr [g] |
| standardowe szprychowe | koło tylne torowe, standardowa bardzo niskoprofilowa obręcz 700 mm, 36 standardowych szprych 2 mm, piasta z wysokim kołnierzem | 0.0528 | 1177 |
| Mavic | koło przednie 650 mm (triathlonowe), 28 płaskich szprych | 0.0632 | 1179 |
| Specialized "Tri-Spoke" |
koło przednie 650 mm (triathlonowe) wykonane całkowicie z włókna węglowego, wysokoprofilowa obręcz, 3 karbonowe "szprychy", piasta zintegrowana | 0.0683 | 1207 |
| standardowe szprychowe | koło przednie, standardowa obręcz 700 mm Mavic GL 330 o wysokości 12 mm, 36 standardowych szprych 2 mm, piasta Campagnolo Record | 0.080 | 1030 |
| standardowe szprychowe | koło przednie, standardowa obręcz 700 mm Campagnolo LA 84 o wysokości 12 mm, 32 szprychy cieniowane 2/1.8 mm, piasta Campagnolo Chorus | 0.081 | 1064 |
|
Campagnolo Shamal 12 HPW |
koło przednie 700 mm, wysokoprofilowa obręcz Alu o wysokości 40 mm, 12 płaskich szprych o przekroju 3 x 1.2 mm, piasta Campagnolo | 0.086 | 1090 |
| Specialized "Tri-Spoke" |
koło przednie 700 mm wykonane całkowicie z włókna węglowego, wysokoprofilowa obręcz o wysokości 54 mm, 3 karbonowe "szprychy" 70.6 x 19.4 mm, piasta zintegrowana | 0.0904 | 1346 |
| Zipp 540 | koło przednie 700 mm, wysokoprofilowa obręcz z włókna węglowego o wysokości 58 mm, 18 płaskich szprych o przekroju 3.3 x 1.2 mm, piasta Shimano Ultegra | 0.095 | 1180 |
| standardowe szprychowe | koło tylne, standardowa obręcz 700 mm, 32 standardowe szprychy 2 mm, kaseta 12/21 | 0.0967 | 1804 |
| Mavic Cosmic | koło przednie 700 mm, wysokoprofilowa obręcz Alu o wysokości 30 mm, 18 płaskich szprych o przekroju 2.75 x 1.5 mm, piasta Mavic | 0.100 | 1200 |
| Specialized "Tri-Spoke" |
koło tylne 700 mm wykonane całkowicie z włókna węglowego, wysokoprofilowa obręcz o wysokości 54 mm, 3 karbonowe "szprychy" 70.6 x 19.4 mm, kaseta 12/21, piasta zintegrowana | 0.1032 | 1771 |
| Cane Creek Crono | koło przednie 700 mm, wysokoprofilowa obręcz Alu o wysokości 32 mm, 18 płaskich szprych o przekroju 2.75 x 1.5 mm, piasta Cane Creek | 0.107 | b.d. |
| standardowe MTB | koło przednie, standardowa obręcz MTB, 32 standardowe szprychy 2 mm< | 0.1504 | 1847 |
Wszystkie koła przedstawione w powyższej tabeli są kompletne,
tzn. zaopatrzone są w typowe opony, dętki i zaciski (ew. nakrętki). Tabela
przedstawia koła w ściśle określonym porządku, tzn. od najmniejszego
do największego współczynnika Ic, czyli inaczej momentu bezwładności,
co przybliża wyróżniona odmiennym kolorem kolumna. Dzięki temu widoczne
jest, że związek pomiędzy ciężarem koła a jego momentem bezwładności
jest bardzo luźny. Jest to jak najbardziej logiczne, gdyż najogólniej
biorąc moment bezwładności koła mówi jaka część jego masy skupiona jest
blisko osi. Im większa, tym lepiej, gdyż tym łatwiej koło "rozbiega się"
i tym niższy jest jego moment bezwładności. Z tego powodu mniejszy
moment bezwładności mają klasyczne koła wykonane na obręczach niskoprofilowych
i koła o mniejszych średnicach (koła od rowerów triathlonowych).
Omawiając temat momentu bezwładności (inercji) kół należy dodać, że niektórzy
producenci zwykli stosować inny parametr przy okazji porównania parametrów
bezwładnościowych - masę ekwiwalentną (equivalent mass). Masa
ekwiwalentna jest równoważną masą nieobracającego się obiektu stawiającego
analogiczny opór w czasie przyspieszania. W odniesieniu do przedstawionych
powyżej wartości momentu bezwładności kilku wybranych kół, tabelka
poniższa przedstawia odpowiadające trzem wybranym kołom wartości masy
ekwiwalentnej.
Typ koła
Moment bezwładności Ic
[kg x m^2]Masa ekwiwalentna
[kg]
Koło przednie, standardowa
obręcz 700 mm Campagnolo LA 84 o wysokości 12 mm, 32 szprychy cieniowane
2/1.8 mm, piasta Campagnolo Chorus
0.081
1.78
Campagnolo Shamal 12 HPW
0.086
1.86
Zipp 540
0.095
2.02
Z punktu widzenia minimalizowania momentu bezwładności nie ma żadnego
sensu oszczędzanie na ciężarze piasty, natomiast ma głęboki sens oszczędzanie
na ciężarze tych części koła, które są najbardziej "na zewnątrz".
Decydujący więc jest w takim wypadku ciężar opony i dętki. Jest to wytłumaczeniem
dlaczego na ostatnim miejscu w powyższej tabeli znajduje się koło MTB,
mające z natury bardzo ciężkie gumy oraz masywniejszą obręcz niż koło
w rowerze szosowym.
Inną kwestą jest jak bardzo koła o małym momencie bezwładności
pomocne są w różnych sytuacjach na szosie. Obserwując współczesne tendencje
w budowie kół, czyli odchodzenie od obręczy niskoprofilowych na rzecz
wysokoprofilowych można przypuszczać, że moment bezwładności koła w
rowerze szosowym ma znaczenie marginalne. Czy tak jest w rzeczywistości?
Spróbujmy więc ponownie zaangażować symulację matematyczną.
Wstępne założenia są następujące. Dwaj hipotetyczni kolarze ważą
po 70 kg i każdy z nich generuje moc 350 watów. Rowery na których kolarze
jadą są również identyczne z wyjątkiem kół, które różnią się wyłącznie
momentem bezwładności. Każdy rower pozbawiony kół waży równe 8 kg, a
koła w obydwu rowerach ważą po: 1.2 kg przednie i po 1.8 kg tylne. Obydwu
kolarzom stworzono identyczne warunki jazdy (gęstość powietrza, zerowe
nachylenie toru, opory aerodynamiczne, itd.). Obydwa koła jednego z
dwóch rowerów charakteryzuje inercja równa 0.12 kg x m^2, a drugiego
jest dwukrotnie niższa i wynosi 0.06 kg x m^2. Prędkość początkowa obydwu
kolarzy wynosi 0 m/sek w przypadku a) oraz 10 m/sek w przypadku b). Symulacja
ma odpowiedzieć jaka różnica czasowa i odległościowa będzie dzieliła
obydwu kolarzy po przejechaniu 200, 1000 i 2000 metrów z korzyścią dla
kolarza jadącego na rowerze wyposażonym w koła mające mniejszą inercję.
a) - prędkość początkowa v=0 [m/sek]
b) - prędkość początkowa v=10 [m/sek]
(Maksymalna różnica prędkości nastąpiła
po przejechaniu 80 metrów)
odległość od startu
różnica w czasie [sek]
różnica w odległości [m]
200
0.08
0.48
1000
0.12
1.41
2000
0.12
1.42
(Maksymalna różnica prędkości nastąpiła
po przejechaniu 140 metrów)
odległość od startu
różnica w czasie [sek]
różnica w odległości [m]
200
0.01
0.06
1000
0.03
0.35
2000
0.03
0.35
Obydwie tabele są niezbitym dowodem na to, że odchodzenie od
niskoprofilowych obręczy nie jest przypadkowe. Realny zysk wynikający z użycia
kół o małej inercji występuje w zasadzie wyłącznie przy jeździe ze startu
zatrzymanego (0.12 sek po 2000 metrów). Może to stwarzać ewentualny handicap
torowcom. W klasycznej sytuacji szosowej - ucieczka przy prędkości początkowej
ok. 40 km/h zysk ten zamienia się na zaledwie 0.03 sek lub 35 cm po przejechaniu
pierwszego kilometra, co raczej nie ma prawie żadnego praktycznego znaczenia.
Współczesne ultralekkie ramy szosowe ważą około 1 kg, cały
osprzęt niecałe 3x tyle, a pomimo tego rower tegorocznego zawodowego peletonu
waży zazwyczaj sporo powyżej 8 kg, czasem i więcej niż 10 kg. Czemu tak się
dzieje? Jakie komponenty za to odpowiadają? Odpowiedź brzmi - przede wszystkim
koła. Tutaj właśnie rowerowy "anorektyk" ma największe pole do popisu.
Ile ważą katalogowe elementy składowe kół łatwo znaleźć w każdym katalogu.
Jednak ultralekkie koła rzadko składa się z elementów katalogowych, a przynajmniej
z takich, które bezproblemowo kupić można w USR. Aby czytającym uzmysłowić
jakie są granice odchudzania kół i gdzie znajduje się ta granica do której
mogą dążyć przedstawiono tutaj stabelaryzowany wykaz lekkich i wręcz najlżejszych
kół szosowych, które udało się znaleźć we wszystkich dostępnych źródłach,
a przede wszystkim na wyśmienitej stronie internetowej http://tc-homes.com/bike/.
Trzeba przyznać, że niektóre osiągnięcia są imponujące.
Poniższej tabeli należą się dodatkowe uwagi:
pozostałe koła montowane są przez indywidualnych fachowców,
| Ciężar pary kół [g] | Producent i nazwa (rocznik) |
Piasty | Obręcze | Typ obręczy | Opis | Ciężar koła przedniego [g] | Ciężar koła tylnego [g] | Producent (źródło) |
| 955 |
ADA Carbon '02
![]() |
ADA | ADA (karbonowe o wysokości 51 mm) | szytka | Cena 2950 Eu za parę kół | b.d. | b.d. | ADA |
| 960 |
Zipp 303 Z3 '02
![]() |
Zipp | Zipp (karbonowe o wysokości 38 mm) | szytka | Przód 18 szprych,
tył 24; szprychy płaskie prod. Zipp (cena 2950$ za parę kół) |
b.d. | b.d. | Zipp |
| 1100 |
Rolf Prima Carbon '02
![]() |
Rolf | Rolf | b.d. | Przód 14 szprych, tył 16 | b.d. | b.d. | Rolf |
| 1104 | Zipp - FRM '01 | FRM Featherlight, bębenek Alu Shimano | Zipp 280 (karbonowe o wysokości 38 mm)
![]() |
szytka | Przód i tył 28 szprych DT Revolution | 484 | 620 | Henry Erlichman |
| 1140 |
Zipp 303 '02
![]() |
ZIPP 84 przód, ZIPP 202 tył | Zipp 280 (karbonowe o wysokości 38 mm) | szytka | Przód 16 szprych,
tył 28; szprychy owalizowane prod. Zipp (cena 1060$ za parę kół) |
b.d. | b.d. | Zipp |
| 1155 |
Lightweight '00
![]() |
przód karbonowa Lightweight, tył Tune | karbonowe o wysokości 53 mm | szytka | Przód 16 szprych, tył 20, szprychy karbonowe,
zaplot radialny + 1 krzyż (cena 1650 GBP za parę kół) |
440 | 715 | Lightweight |
| 1172 | ADA Carbon '99 | ADA | ADA (karbonowe) | szytka | b.d. | 520 | 652 | ADA |
| 1190 (razem z zaciskami) |
American Classic Carbon
![]() |
American Classic | American Classic (karbonowe o wysokości 38 mm) | szytka | Przód 18 szprych, tył
24, szprychy DT Revolution; (cena 1000$ za parę kół) |
457 | 653 | American Classic |
| 1190 |
Velomax Ascent Pro '02
![]() |
Velomax | Velomax (Alu o wysokości 38 mm) | szytka | Przód 18 szprych, tył 24,
podwójnie cieniowane szprychy stalowe (cena 1296$ za parę kół) |
470 | 720 | Velomax |
| 1229 (zaciski dodatkowo 75 g) |
Nimble Fly '02
![]() |
Nimble | Nimble (karbonowa) | szytka | Przód 16, 20, 24 lub 28 szprych,
tył 21, 24, 28, lub 32; (cena 750$ za parę kół) |
512 | 717 | Nimble |
| 1240 (razem z zaciskami) |
Campagnolo Hyperon '02
![]() |
Campagnolo Hyperon (karbonowe) | Campagnolo Hyperon (karbonowe niskoprofilowe) | szytka | Przód 22 szprychy, tył 24;
szprychy płaskie, podwójnie cieniowane (cena 2000$ za parę kół) |
525 | 715 | Campagnolo |
| 1250 (razem z zaciskami) |
Corima Medium '02
![]() |
Corima | Corima karbonowe o wysokości 45 mm | szytka | Przód 18 szprych, tył 24;
szprychy Sapim CX-Ray cena 920 Eu za parę kół do wersji na dętkę dodać 270 gramów |
490 | 760 | Corima |
| 1250 |
Rolf Prima Elan '02
![]() |
Rolf | Rolf | b.d. | Przód 20 szprych, tył 24 | b.d. | b.d. | Rolf |
| 1270 |
Rolf Vector Carbon '02
![]() |
Rolf | Rolf (karbonowe o wysokości 42 mm) | szytka | Przód 14 szprych, tył 16; (cena 1600$ za parę kół) |
b.d. | b.d. | Rolf |
| 1275 |
Zipp 404 '02
![]() |
ZIPP 84 przód, ZIPP 202 tył | Zipp 280 (karbonowe o wysokości 58 mm) | szytka | Przód 18 szprych, tył
24; szprychy owalizowane prod. Zipp (do wersji dętkowej dodać 324 gramy) (cena 1155 $ za parę kół) |
b.d. | b.d. | Zipp |
| 1290 | Rolf Vector Carbon '01 | Rolf | Rolf (karbonowe o wysokości 42 mm) | szytka | Przód 14 szprych, tył 16 | 550 | 740 | Rolf |
| 1306 | Tune - Zipp '02 | przód Tune Mig66, tył Mag200
![]() |
Zipp 360
(karbonowe o wysokości 42mm)
![]() |
szytka | Przód 18 szprych, tył 24, zaplot radialny + 2 krzyże | 569 | 736 | Garth Rees |
| 1322 | Ambrosio - Tune '01 | przód Tune MIG66, tył MAG200 | Ambrosio Crono | szytka | przód 28 szprych 2 krzyże, tył 28 szprych zaplot radialny + 3 krzyże, szprychy Sapim CXray | 600 | 722 | Garth Rees |
| 1340 (razem z zaciskami) |
Bontrager Race X-Lite Carbon '02
![]() |
Swiss made | Bontrager (wysokoprofilowe z karbonu) | szytka | Przód i tył 16 podwójnie cieniowanych
płaskich szprych stalowych prod. Bontrager; (cena 1350$ za parę kół) |
570 | 770 | Bontrager |
| 1345 | Lew Road Light '00 | b.d. | b.d. | szytka | przód 18 szprych, tył 24 szprychy | 534 | 811 | Lew Website |
| 1350 (razem z zaciskami) |
Spinergy Xaero Carbon '02
![]() |
Spinergy | Spinergy (karbonowa o wysokości 45 mm) | szytka | Przód 16 szprych, tył 20;
szprychy karbonowe (cena 1400$ za parę kół) |
b.d. | b.d. | Spinergy |
| 1351 |
Nimble Spider '02
![]() |
Nimble | Nimble | szytka | Przód 24 lub 28 szprych, tył 28,
lub 32; (cena 500$ za parę kół) |
512 | 717 | Nimble |
| 1359 | Thomas Speed Dream '00 | b.d. | b.d. | szytka | b.d. | 563 | 796 | Dave Thomas |
| 1360 |
American Classic - Velocity '01
![]() |
American Classic Micro Ultralight | Velocity Escape '01 | szytka | Przód i tył 28 szprych, z tyłu zaplot radialny + 2 krzyże, szprychy DT Revolution | 600 | 760 | American Classic |
| 1370 (razem z zaciskami) |
Campagnolo Nucleon '99
![]() |
Campagnolo Record HPW | Nucleon | szytka | Przód 22 szprychy, tył 24;
(cena 690$ za parę kół) do wersji na dętkę dodać 110 gramów |
567 | 803 | Campagnolo |
| 1370 | Zipp 404 '01 | Zipp | Zipp 404 | szytka | b.d. | 590 | 780 | Zipp |
| 1372 (razem z zaciskami) |
American Classic 350 '02
![]() |
American Classic Micro Ultralight | American Classic 350 28 otw. | dętka | Przód i tył 3 krzyże,
szprychy DT Revolution; (cena 500$ za parę kół) |
580 | 792 | American Classic |
| 1379 (razem z zaciskami) |
American Classic 420 '02
![]() |
American Classic | American Classic (Alu o wysokości 34 mm) | dętka | Przód 16 szprych, tył 20;
szprychy DT Revolution; (cena 700$ za parę kół) |
589 | 790 | American Classic |
| 1383 | White '95 Mavic GL280 | White Industries | Mavic GL280 | szytka | przód i tył 32 szprychy, z tyłu 2 krzyże + 3 krzyże, szprychy płaskie | 595 | 788 | Dennis Bean-Larson |
| 1384 |
Velomax Orion Pro '02
![]() |
Velomax | Velomax (Alu o wysokości 19 mm) | dętka | Przód i tył 24 szprychy;
(cena 700$ za parę kół) |
586 | 798 | Velomax |
| 1389 | American Classic '00 | American Classic Micro Ultralight | Vel.Aerohead II | dętka | przód 24 szprychy, tył 28 szprych zaplot radialny + 2 krzyże | 610 | 777 | American Classic |
| 1404 | Lew Cross Light '00 | b.d. | b.d. | szytka | przód i tył 24 szprychy | 558 | 846 | Lew Website |
| 1410 | Thomas Speed Dream RC65 '00 | American Classic | HED Stinger, obręcz wysokoprofilowa 65mm | dętka | Przód 16 szprych, tył 24; szprychy Sapim | 560 | 850 | Dave Thomas |
| 1418 | Thomas Aerolight '02 | American Classic | Sun Venus (Alu o wysokości 25 mm) | dętka | przód 18 szprych, tył 24 szprychy Sapim X-ray, zaplot na 3 krzyże; cena 519$ za parę | 609 | 809 | Dave Thomas |
| 1420 (razem z zaciskami) |
Corima Aero '02
![]() |
Corima | Corima karbonowe o wysokości 45 mm | szytka | Przód 12 szprych, tył 24;
szprychy Sapim CX cena 730 Eu za parę kół do wersji na dętkę dodać 200 gramów |
580 | 840 | Corima |
| 1420 |
HED Stinger '00
![]() |
b.d. | HED Stinger karbonowa o wysokości 60mm | szytka | Cena 1000$ za parę kół | 590 | 830 | HED |
| 1425 |
Rolf Prima Vigor '02
![]() |
Rolf | Rolf | b.d. | Przód 14 szprych, tył 16 | b.d. | b.d. | Rolf |
| 1442 |
Velomax Javelin Pro '00
![]() |
b.d. | karbonowa o wysokości 38 mm | szytka | Przód 18 szprych, tył 24; szprychy stalowe podwójnie cieniowane | 599 | 843 | Velomax |
| 1444 |
Nimble Horned '02
![]() |
Nimble | Nimble | szytka | Przód 28 szprych, tył 32;
(cena 500$ za parę kół) |
672 | 772 | Nimble |
| 1450 |
FiR Speedlight '02
![]() |
FiR | FiR (karbonowe o wysokości 30mm | szytka | Przód 24 szprychy,
tył 28; (cena 1300$ za parę kół) |
b.d. | b.d. | Red Rose Imports |
| 1455 | Campagnolo Athena '92 - Mavic 330GL | Campagnolo Athena '92 | Mavic GL330 | szytka | przód 28 szprych, tył 32 szprychy 3 krzyże, szprychy podwójnie cieniowane | 648 | 807 | Dennis Bean-Larson |
| 1466 | Velomax Ascent '99 | b.d. | b.d. | dętka | b.d. | 610 | 856 | Velomax |
| 1470 | Thomas R20 "02" | American Classic | Velocity Aerohead (Alu o wysokości 20 mm) | szytka | Przód 24 szprychy, tył 32; szprychy
cieniowane Sapim (cena 480$ za parę kół) |
620 | 850 | Dave Thomas |
| 1472 |
Velomax Ascent Comp '02
![]() |
Velomax | Velomax (Alu o wysokości 21 mm) | dętka | Przód 18 szprych, tył 24;
zaplot radialny + 2 krzyże (cena 700$ za parę kół) |
614 | 858 | Velomax |
| 1478 |
Rolf Sestriere '00
![]() |
b.d. | b.d. | dętka | b.d. | 652 | 826 | Rolf |
| 1480 |
FiR Super Antara '01
![]() |
Edco Olympic | FiR Antara (karbonowe o wysokości 50mm | szytka | Przód 16 szprych, tył 20; zaplot radialny + 2 krzyże | 640 | 840 | Dennis Bean-Larson |
| 1483 | Campagnolo Record '99 - Mavic Reflex | Campagnolo Record | Mavic Reflex | szytka | przód i tył 32 szprychy zaplot 3 krzyże | 686 | 797 | Russell Seaton |
| 1496 |
Zipp 909 '02
![]() |
ZIPP | Zipp (karbonowe) | szytka | tył koło dyskowe (cena 1400$ za parę kół) |
b.d. | b.d. | Zipp |
| 1498 (razem z zaciskami) |
Spinergy Spox R1 '99
![]() |
b.d. | b.d. | dętka | przód 28 szprych, tył 32 szprychy karbonowe, z tyłu zaplot radialny + 1 krzyż; cena 700$ za parę | 599 | 899 | Spinergy |
| 1510 |
Mavic Ksyrium SSC '02
![]() |
Mavic | Mavic (wysokoprofilowe Alu) | szytka | Przód 18 szprych, tył 20;
(cena 2690 PLN za parę kół - Harfa-Harryson); do wersji na dętkę dodać 20 gramów |
680 | 830 | Mavic |
| 1518 | Tune '01 - CXP33 | Tune przód Mig66, tył Mag200
![]() |
Mavic CXP33 | dętka | przód 28 szprych, tył 32 szprychy zaplot radialny + 2 krzyże, szprychy Sapim CX-Ray | 686 | 832 | Torsten Leistikow |
| 1520 (razem z zaciskami) |
Bontrager Race X-Lite '02
![]() |
Swiss made | Bontrager (Alu o wysokości 23 mm) | dętka | Przód 20 szprych, tył 24. Szprychy stalowe płaskie prod. Bontrager, z tyłu z prawej strony szprychy tylko płaskie, pozostałe płaskie i podwójnie cieniowane; cena 750$ za parę kół | 650 | 870 | Bontrager |
| 1520 |
White Industries LTA '00
![]() |
White Industries tytanowe | Velocity Aerohead | dętka | Przód 24 szprych, tył 28, przód zaplot radialny, tył radialny + 2 krzyże, szprychy Sapim; cena 570$ za parę kół | 670 | 850 | White Industries |
| 1525 | Thomas R30 '02 | American Classic | Velocity Deep V (Alu o wysokości 30 mm) | dętka | Przód 16 szprych, tył 16 lub 24 szprychy Sapim X-ray zaplot na 3 krzyże; cena 500$ za parę kół | 665 | 860 | Dave Thomas |
| 1530 (razem z zaciskami) |
Bontrager Race X-Lite TT '02
![]() |
Swiss made | przód Bontrager karbonowe wysokoprofilowe, tył dysk | szytka | Przód 16 szprych prod. Bontrager;
(cena 1650$ za parę kół) |
650 | 870 | Bontrager |
| 1530 | Campagnolo Record '01 - Mavic Open Pro | Campagnolo Record '01 | Mavic Open Pro 32H | dętka | tył zaplot radialny + 2 krzyże, szprychy cieniowane Sapim CX-Ray | 702 | 828 | D.Howarth |
| 1530 |
Velomax Orion Comp '02
![]() |
Velomax | Velomax (Alu o wysokości 21 mm) | dętka | Przód 24 szprychy, tył 28, cena 700$ za parę kół | 649 | 881 | Velomax |
| 1540 (razem z zaciskami) |
Campagnolo Neutron '02
![]() |
Campagnolo | Campagnolo (Alu niskoprofilowe) | szytka | Przód 22 szprychy, tył 24; szprychy
płaskie podwójnie cieniowane do wersji dętkowej dodać 40 gramów cena 560$ za parę kół) |
645 | 895 | Campagnolo |
| 1540 |
HED Alps '02
![]() |
HED Supersonic | HED (karbonowe o wysokości 55 mm) | szytka | Przód 16 szprych, tył 24; do wersji na dętkę dodać 25 gramów | 638 | 902 | HED |
| 1540 |
Mavic Helium '99
![]() |
Mavic | Mavic Helium | szytka | Przód 26 szprychy, tył 28;
do wersji na dętkę dodać 110 gramów (cena 540$ za parę kół) |
670 | 870 | Mavic |
| 1540 (razem z zaciskami) |
Shimano WH-7700 Carbon '02 (DuraAce)
![]() |
Shimano | Shimano | szytka | Przód i tył 16 szprych;
(cena 1200$ za parę kół) |
650 | 890 | Shimano - Europe |
| 1540 (razem z zaciskami) |
Spinergy Xaero Lite '02
![]() |
Spinergy | Spinergy (Alu o wysokości 24 mm) | dętka | Przód 18 szprych, tył 24; szprychy karbonowe | b.d. | b.d. | Spinergy |
| 1546 (razem z zaciskami) |
Campagnolo Electron '99
![]() |
Campagnolo Record HPW | niskoprofilowa Alu | dętka | Przód 22 szprychy, tył 24;
(cena 400$ za parę kół) |
648 | 898 | Campagnolo |
| 1552 | Campagnolo Chorus '99 - Mavic OpenPro | Campagnolo Chorus | Mavic OpenPro | detka | Przód i tył 32 szprychy, zaplot 3 krzyże, szprychy DT Revolution | 732 | 820 | Dave Carroll |
| 1558 | Campagnolo Record '99 - Mavic Open Pro | Campagnolo Record '99 | Mavic Open Pro Blue | dętka | Przód i tył 32 szprychy DT Revolution, zaplot przód 2 krzyże, tył 3 krzyże | 728 | 830 | Dennis Bean-Larson |
| 1560 (razem z zaciskami) |
Campagnolo Eurus '02
![]() |
Campagnolo | Campagnolo (Alu średnioprofilowe) | dętka | Przód 16 szprych, tył 21; szprychy
płaskie podwójnie cieniowane (cena 600$ za parę kół) |
695 | 865 | Campagnolo |
| 1569 | Shimano DuraAce '99 - Sun | Shimano Dura-Ace | Sun ME14a | dętka | Przód i tył 28 szprych DT Revolution | 688 | 881 | Damon Rinard |
| 1570 |
HED Jet 40 '02
![]() |
HED | HED (karbonowe o wysokości 40 mm) | szytka | Przód 24 szprychy, tył 28; szprychy DT; do wersji na dętki dodać 60 g | 645 | 925 | HED |
| 1600 |
FiR Antara '02
![]() |
FiR | FiR (karbonowe o wysokości 58 mm | szytka | Przód 24 szprychy,
tył; (cena 1500$ za parę kół) |
b.d. | b.d. | Red Rose Imports |
| 1600 (zaciski dodatkowo 75 g) |
Nimble Crosswind '02
![]() |
zintegrowana | Nimble, karbonowa o wysokości od 30 do 39 mm | szytka | 3 szprychy karbonowe; cena 1200$ za parę kół | 730 | 870 | Nimble |
| 1600 (razem z zaciskami) |
Shimano WH-7700 '02 (DuraAce)
![]() |
Shimano | Shimano | szytka | Przód i tył 16 szprych, do wersji na dętkę dodać 60 gramów; cena ok. 5700 PLN za parę kół (http://www.cyklotur.com.pl), lub 750$ w USA | 690 | 910 | Shimano - Europe |
| 1605 | Shimano DuraAce - Mavic Open Pro | Shimano DuraAce | Mavic Open Pro | dętka | Przód i tył 28 szprychy DT Revolution | 696 | 909 | M.McMaster |
| 1610 | Excel King '00 - Mavic CXP33 | Chris King | Mavic CXP33 | dętka | Przód i tył 32 szprychy DT Revolution | 730 | 880 | Damon Rinard |
| 1611 | Thomas Speeddream R20 Variant '01 | Mavic Mr601 28/32 | Velocity Aerohead '01 | dętka | Przód zaplot 2 krzyże, tył zaplot 3 krzyże, szprychy DT | 682 | 923 | Dave Thomas |
| 1616 | Shimano DuraAce '00 - Mavic Open Pro | Shimano Dura Ace | Mavic Open Pro | dętka | Przód i tył 32 szprychy DT Revolution zaplot przód 2 krzyże, tył 3 krzyże | 683 | 933 | Damon Rinard |
| 1630 (razem z zaciskami) |
Campagnolo Bora '02
![]() |
Campagnolo Record HPW | Campagnolo (karbonowe o wysokości 50 mm) | szytka | Przód 14 szprych, tył 16; szprychy płaskie podwójnie cieniowane | 725 | 905 | Campagnolo |
| 1640 (razem z zaciskami) |
Campagnolo Proton '02
![]() |
Campagnolo | Campagnolo (Alu niskoprofilowe) | dętka | Przód 22 szprychy, tył 24; szprychy
podwójnie cieniowane (cena 390$ za parę kół) |
680 | 960 | Campagnolo |
| 1645 (razem z zaciskami) |
Corima 4 Spoke '02
![]() |
zintegrowane Corima | zintegrowane Corima karbonowe o wysokości 35 mm | szytka | 4 karbonowe szprychy;
cena 1130 Eu za parę kół do wersji na dętkę dodać 310 gramów |
580 | 840 | Corima |
| 1650 |
Velomax Circuit Comp '02
![]() |
Velomax | Velomax (Alu o wysokości 28 mm) | dętka | Przód 24 szprychy, tył 28, cena 450$ za parę kół | 695 | 955 | Velomax |
| 1658 | Aerohead - D/A '02 | Shimano DuraAce | Pre-2000 Vel.Aerohead | dętka | przód 26 szprych, tył 28 szprych zaplot na 3 krzyże, szprychy podwójnie cieniowane | 730 | 928 | Steve Katzman |
| 1660 (razem z zaciskami) |
Campagnolo Zonda '02
![]() |
Campagnolo | Campagnolo (Alu o wysokości 30 mm) | dętka | Przód 18 szprych, tył 21; szprychy
płaskie podwójnie cieniowane; (cena 530$ za parę kół)> |
740 | 920 | Campagnolo |
| 1660 (razem z zaciskami) |
Shimano WH-7701 '02 (Dura Ace)
![]() |
Shiamno | Shimano | dętka | przód i tył 16 szprych;
(cena 750$ za parę kół) |
720 | 940 | Shimano - Europe |
| 1670 | Aerohead Custombuild '01 | przód American Classic Micro, tył Ultegra '94/SRP | Vel. Aerohead 32 otw. | dętka | szprychy Alpina, zaplot na 2 krzyże | 740 | 930 | Amit Ghosh |
| 1670 |
HED Jet 60 '02
![]() |
HED | HED (karbonowe o wysokości 60 mm) | szytka | przód 24 szprychy, tył 28 szprych DT; do wersji na dętki dodać 60 g | 695 | 975 | HED |
| 1670 | Zipp 909 '00 (404+Disc) | Zipp | Zipp F404 tylne dysk | szytka | przód 18 szprych, tył dysk z karbonu | 685 | 985 | Zipp |
| 1688 | Shimano Ultegra - Mavic Open Pro '01 | Shimano Ultegra | Mavic Open Pro | dętka | przód i tył 32 szprychy, zaplot na 3 krzyże | 739 | 949 | Dennis Bean-Larson |
| 1690 (razem z zaciskami) |
Bontrager Race X-Lite Aero '02
![]() |
Swiss made | Bontrager (Alu o wysokości 30 mm) | dętka | Przód i tył 16 szprych płaskich prod.
Bontrager; (cena 749$ za parę kół) |
760 | 930 | Bontrager |
| 1695 | HED H3 Tri Spoke '00 | HED zintegrowana | HED zintegrowane o wysokości 55 mm | szytka | 3 zintegrowane szprychy karbonowe; cena 890$ (do wersji na dętkę dodać 70 gramów) | 700 | 995 | HED |
| 1698 (razem z zaciskami) |
Ritchey Zero System WCS '01
![]() |
Ritchey | Ritchey WCS | dętka | Przód 16 szprych, tył
20, zaplot na 2 krzyże, szprychy cieniowane
(cena 500$ za parę kół) |
700 | 998 | Ritchey |
| 1704 | Mavic Ksyrium '00 | Mavic | Mavic | dętka | Przód 18 szprych, tył 20 | 750 | 952 | Mavic |
| 1722 |
Velomax Tempest Comp '02
![]() |
Velomax | Velomax (Alu o wysokości 30 mm) | dętka | przód 18 szprych, tył 24 szprychy, cena 700$ | 734 | 988 | Velomax |
| 1723 (razem z zaciskami) |
Shimano WH-6500 '02 (Ultegra)
![]() |
Shimano | Shimano o wysokości 30 mm | dętka | przód i tył 16 szprych;
(cena 580$ za parę kół) |
743 | 980 | Shimano - Europe |
| 1740 | Spinergy Rev-X Xtra Lt. '99 | zintegrowana | 4 zintegrowane szprychy karbonowe | szytka | do wersji dętkowej dodać 56 gramów | 784 | 956 | Spinergy |
| 1745 |
Mavic Ksyrium Elite '02
![]() |
Mavic | Mavic | dętka | przód 18 szprych, tył 20 szprych,
(cena 1690 PLN za parę kół - Harfa-Harryson) |
780 | 965 | Mavic |
| 1751 | Campagnolo Daytona '02 - Mavic MA3 | Campagnolo Daytona '02 | Mavic MA3 | dętka | przód 32 szprychy, tył 32 szprychy DT Revolution zaplot na 2 krzyże | 790 | 961 | Dennis Bean-Larson |
| 1755 | Zipp '02 + CXP30 | Zipp (karbon) | Mavic CXP30 | dętka | przód 24 szprychy, tył 28, zaplot na 2 krzyże, szprychy DT | 796 | 959 | Dennis Bean-Larson |
| 1756 |
Campagnolo Shamal '99
![]() |
Campagnolo Record HPW | wysokoprofilowa 38 mm | szytka | Przód 14 szprych, tył 16; szprychy płaskie
(cena 660$ za parę kół) do wersji na dętkę dodać 63 gramy |
788 | 968 | Campagnolo |
| 1765 (razem z zaciskami) |
Spinergy SR-3 '00
![]() |
Swiss made | obręcz o wysokości 30mm | dętka | Przód 20 szprych, tył 28;
(cena 400$ za parę kół) |
795 | 970 | Spinergy |
| 1784 |
Rolf Vector Pro '99
![]() |
Rolf | wysokoprofilowa 30mm | dętka | Przód 14 szprych, tył 16;
szprychy cieniowane (cena 550 GBP za parę kół) |
805 | 979 | Rolf |
| 1785 | Ambrosio Excellight '02 | b.d. | Ambrosio | dętka | przód i tył 28 szprych | 830 | 955 | Joe Beer |
| 1790 |
HED H3 '02
![]() |
HED zintegrowana | HED zintegrowane | szytka | 3 karbonowe szprychy; do wersji na dętki dodać 30 g | 790 | 1000 | HED |
| 1790 | Mavic Cosmic Equipe '99 | Mavic | Mavic | szytka | do wersji na dętkę dodać 100 gramów | 780 | 1010 | Mavic |
| 1790 | Mavic Cosmos '00 | Mavic | Mavic | dętka | przód 24 szprychy, tył 28 | 740 | 1,050 | Mavic |
| 1800 |
Bontrager Race Lite '02
![]() |
Bontrager | Bontrager | dętka | Przód 20 szprych, tył 24; szprychy
płaskie prod. Bontrager (cena 500$ za parę kół) |
750 | 1050 | Bontrager |
| 1800 |
Mavic Cosmos '02
![]() |
Mavic | Mavic | dętka | przód 24 szprych, tył 28 szprych,
(cena 950 PLN za parę kół - Harfa-Harryson) |
750 | 1050 | Mavic |
| 1805 |
FiR Klever '02
![]() |
b.d. | FiR o wysokości 20 mm | dętka | przód 24 szprychy, tył 28;
(cena 600$ za parę kół) |
805 | 1000 | Red Rose Imports |
| 1810 |
HED Jet 90 '02
![]() |
HED | HED (karbonowe o wysokości 90 mm) | szytka | przód 24 szprychy, tył 28 szprych DT; do wersji na dętki dodać 60 g | 765 | 1045 | HED |
| 1820 | Shimano Ultegra '99 - Mavic Open Pro | Shimano Ultegra '99 | Mavic Open Pro | dętka | przód 32 szprychy, tył 36, zaplot na 3 krzyże, szprychy DT | 772 | 1048 | Evan Marks |
| 1830 |
Spinergy Rev-X '99
![]() |
zintegrowane | zintegrowane Alu + 4 karbonowe szprychy | dętka | b.d. | 835 | 995 | Spinergy |
| 1850 | Mavic Classics Pro '99 | Mavic | Mavic | dętka | cena 280 GBP za parę kół | 820 | 1030 | Mavic |
| 1854 |
HED CX '97
![]() |
b.d. | HED CX (karbonowa o wysokości 65mm) | dętka | Przód 16 szprych, tył 24;
(cena 740$ za parę kół) |
790 | 1064 | HED |
| 1860 | FiR Antara '00 | Edco Olympic | wysokoprofilowa 50mm FiR Antara (karbonowa) | dętka | przednia 16 szprych, tylna 20 szprych zaplot radialny + 2 krzyże | 820 | 1040 | Paul Datars |
| 1867 (razem z zaciskami) |
Rolf Vector Comp '99
![]() |
b.d. | wysokość 30 mm | dętka | przód 16 szprych, tył 20;
(cena 350 GBP za parę kół) |
790 | 1077 | Rolf |
| 1882 (razem z zaciskami) |
Spinergy Rev-X Super St '99
![]() |
zintegrowane | zintegrowane Alu o wysokości 48 mm + 4 karbonowe szprychy | szytka | cena 1000$ za parę kół | 859 | 1023 | Spinergy |
| 1890 | Mavic Cosmic Expert '00 | Mavic | Mavic | dętka | b.d. | 834 | 1056 | Mavic |
| 1892 (razem z zaciskami) |
Campagnolo Vento '99
![]() |
Campagnolo Chorus HPW | wysokoprofilowa 38 mm | dętka | Przód 14 szprych, tył 16; szprychy płaskie | 859 | 1033 | Campagnolo |
| 1910 | Thomas Speed Dream '00 | American Classic Micro | HED Jet, HED Deep | dętka | przód 18 szprych, tył 28, szprychy Sapim | 790 | 1120 | Dave Thomas |
| 1930 |
HED Stinger Deep '00
![]() |
b.d. | wysokoprofilowa 90 mm z karbonu | szytka | przód 16 szprych zaplot radialny, tył 24 szprychy; cena 1200$ za parę | 820 | 1110 | HED |
| 1935 | Campagnolo '02 - Mavic CXP30 | przód Athena '02, tył Veloce '02 | Mavic CXP30 | dętka | przód 28 szprych zaplot na 2 krzyże, tył 32 szprychy zaplot na 2 i 3 krzyże | 858 | 1077 | Dennis Bean-Larson |
| 1975 |
Mavic Cosmic Carbone SSC '02
![]() |
Mavic | Mavic (wysokoprofilowe Alu + karbon) | szytka | przód 16 szprych, tył 20;
zaplot radialny + 2 krzyże, szprychy płaskie,
(cena 3850 PLN za parę kół - Harfa-Harryson) |
885 | 1090 | Mavic |
| 1975 |
Mavic Cosmic Elite '02
![]() |
Mavic | Mavic | dętka | Przód i tył 20 szprych, (cena 1350 PLN za parę kół - Harfa-Harryson) |
880 | 1095 | Mavic |
| 1980 |
Gipiemme Techno 024 '02
![]() |
Gipiemme | Gipiemme | dętka | przód i tył 24 szprychy | 890 | 1090 | Joe Beer |
| 2014 | Mavic Cosmic '98 | Mavic | Mavic | szytka | b.d. | 917 | 1097 | Mavic |
| 2037 |
Shimano R535 '02
![]() |
Shimano R535 | Shimano R535 | dętka | przód i tył 16 szprych;
(cena 300$ za parę kół) |
899 | 1138 | Shimano - Europe |
| 2065 (razem z zaciskami) |
Campagnolo Vento 16 HPW '97 | Campagnolo | Campagnolo | dętka | b.d. | b.d. | b.d. | Campagnolo |
| 2105 |
Campagnolo Pista '02
![]() |
Campagnolo | Campagnolo (wysokoprofilowe 38 mm) | szytka | przód 20 szprych, tył 24; szprychy płaskie; koła torowe (tylne koło bez kasety) | 995 | 1110 | Campagnolo |
| 2135 |
FiR4 Razze Killing Disc '02
![]() |
FiR | 4 szprychy + tylne koło dyskowe | szytka | cena 1800 GBP za parę kół | 805 | 1330 | Joe Beer |
| 2393 |
Specialized Tri-Spoke '93
![]() |
zintegrowana | karbonowa | dętka | 3 szprychy karbonowe zintegrowane z obręczą | 1110 | 1281 | Damon Rinard |
Powyższej tabeli należy się co najmniej
kilka zdań komentarza.
Mówi o tym punkt 1.3.018
regulaminu UCI o tzw. kołach niestandardowych. Za takowe uważane są między innymi
koła zbudowane na obręczach wyższych niż 25 mm, mające mniej niż 16 szprych,
oraz korzystające ze szprych szerszych niż 2.4 mm. Niektóre z kół "niestandardowych"
uzyskują zgodę UCI (tzw. approval), inne zaś nie. Wszystkie dopuszczone
koła wyszczególnione są na oficjalnej stronie
UCI. Można tam między
innymi znaleźć najlżejsze koła produkowane seryjnie firmy ADA, ale brak już kół
firmy Rolf.
Zainteresowani łatwo znajdą tam wszystkie potrzebne informacje,
Uwagi te są zbiorem powszechnie praktykowanych reguł. Należy
wszakże pamiętać, że od każdej reguły są wyjątki - nie inaczej jest
i w przypadku budowy kół do roweru wyścigowego.
Minimalna ilość szprych w kole tylnym
| Ilość szprych | Ciężar kolarza |
| 36 | >80 kg |
| 32 | 60-80 kg |
| 28 | <60 kg |
Zmniejszając ilość szprych poniżej wszelkich zasad logiki
należy pamiętać o tym, że im mniej szprych w kole, tym większe jest konieczne
ich napięcie! Różnice te są spore - tylko w kole 32 szprychowym napięcie każdej
szprychy jest większe o 13% niż w kole 36 szprychowym. W kole 12 szprychowym
każda szprycha jest napięta z siłą 2000N! Stwarza to wyjątkowe wymagania
wytrzymałościowe tak samym obręczom, jak i szprychom i kołnierzom piast.
Dodatkowy problem polega na tym, że przy tak mocno napiętych szprychach
zwiększa się ich tendencja do skręcania wokół własnej osi podczas centrowania
i problematyczne staje się skuteczne usunięcie naprężeń
(stress relieving) bez udziału specjalnych urządzeń. Problem ten w zasadzie
likwiduje skutecznie dopiero zwiększenie średnicy szprych, a co za tym idzie
zwiększenie ich ciężaru.
Powszechnie praktykowaną regułę w tej kwestii przedstawia poniższa tabelka:
| Ilość szprych | Średnica szprych |
| 28 | 2 mm |
| 32-36 | 1.8 mm i mniej (<70 kg) |
| 2 mm i mniej (>70 kg) |
Dodać należy, że aluminiowe obręcze przeznaczone do kół 28 lub mniej szprychowych muszą mieć mocniejszą budowę od obręczy 36 lub 32 otworowych. W związku z tym nierzadko zdarza się, że samodzielnie zaplecione koło 28 szprychowe nie jest wcale lżejsze od koła 36 szprychowego! Szczególnie szokująco wypada porównanie ciężaru "historycznych" obręczy niskoprofilowych z początku lat 80-tych z ciężarem współczesnych obręczy wysokoprofilowych. Jedna z lzejszych obręczy z tamtego okresu Fiamme Ergal w werski 36 otworowej ważyła tylko 280 gramów. Jest to dokładnie taki sam ciężar jaki ma współczesna obręcz karbonowa Zipp 280! Piszący te słowa posiada osobiście parę 36 otw. obręczy Mavic pochodzących z roweru Gitane Super Corsa (epoka Bernarda Hinault) ważących zaledwie ok. 350 g/szt. 20 lat od momentu ich wyprodukowania niewielu producentów potrafi powtórzyć ten wynik!
Przez wiele dziesięcioleci rower szosowy budził zachwyt swoją
smukłością i lekkością. Pomimo stosowanych relatywnie ciężkich materiałów przekroje
rur z których lutowano ramę były niewielkie, a rower robił wrażenie lekkiego. Mniej
więcej na początku ostatniego dziesięciolecia dają się zauważyć tendencje odwrotne -
przekroje rur są coraz większe, obręcze kół coraz wyższe, rower szosowy ewidentnie
przeznaczony do ścigania przypomina z wyglądu rower MTB. Jednak waga nie kłamie;
rowery są lżejsze.
Przez ostatnie dziesięciolecia konstruowaniem rowerów sportowych zajmowali się
właściciele małych warsztatów, a dopiero w epoce Giant'a zajęli się tym również
naukowcy. To właśnie dzięki nim odkryto tą banalną prawdę - najprościej "odchudzić"
ramę poprzez zmniejszenie grubości ścianek rur z których jest wykonana, oraz
jednocześnie zwiększyć ich przekrój aby zachować (albo chociaż niewiele zmniejszyć)
poprzednią sztywność. Reguła matematyczna w tym temacie jest prosta - dwukrotne
zwiększenie średnicy wewnętrznej rury przy zachowaniu tej samej grubości ścianek
owocuje ośmiokrotnym zwiększeniem sztywności i zaledwie dwukrotnym zwiększeniem
ciężaru! Reguła ta jak się nad nią przez chwilę zastanowić tłumaczy również
dlaczego przytłaczająca większość ram sportowych wykonana jest z aluminium.
Sztywność względna (sztywność/gęstość) jest bardzo podobna dla tytanu, stali
i aluminium tak przy rozciąganiu, jak i ściskaniu. Jednak na sztywność podczas
zginania i skręcania nie wpływa wyłącznie rodzaj materiału, lecz również
i geometria elementu. Ponieważ stal jest ~3 razy bardziej gęsta niż aluminium,
to aby uzyskać taką samą masę ramy stalowej co aluminiowej należy użyć
objętosciowo trzykrotnie mniej stali niż aluminium. Jednak z racji mniejszej
objętości użytego materiału, aby jednocześnie zachować sztywność należy zmniejszyć
grubość ścianek rur ramy stalowej znacznie bardziej niż rur ramy aluminiowej.
W ramie o tak cienkich ściankach mogłyby powstawać wgniecenia nawet przy bardzo
delikatnych naciskach.
Od początku lat 90-tych producenci ram sportowych konsekwentnie dążą do
zmniejszania ich ciężaru poprzez zwiększanie przekroju rur aluminiowych.
Przekroje te zaczynają już wręcz razić swoją pozorną masywnością. Pozorną, gdyż
w rzeczywistości aluminiowe rury o ściankach grubości niewiele ponad 1/2 mm
są na tyle delikatne, że roweru nie da się zamontować na dachu samochodu
w klasycznym uchwycie z powodu realnej groźby zmiażdżenia rury dolnej!
Rur głównego trójkąta ramy posiadających duże przekroje nie daje się zespawać
z główką ramy i rurą suportową wykonanymi w starym "niskoprzekrojowym" stylu -
konieczne stało się powiększenie przekrojów również i w tych miejscach.
W związku z tym początkowo pojawił się problem z instalowaniem typowych przez dziesiątki
lat łożysk sterowych 1" oraz wkładów suportowych wymiaru M36x24tpi i podobnych w nowoczesnych
rurach o dużych przekrojach. Można w czymś, co udaje rurę suportową zainstalować
specjalne gniazda dla klasycznego wkładu suportowego - zdjęcie po prawej. Można jednak
problem ten pokonać w najprostszy możliwy sposób - zmieniając standardy początkowo
tylko łożysk sterowych, a ostatnio i wkładów suportowych.
Łożyska sterowe typu zintegrowanego lub niskoprofolowe nie mają żadnego innego
uzasadnienia poza tym, że lepiej "pasują" do aktualnie produkowanych ram! Szczegóły
konstrukcyjne współczesnych łożysk sterowych można znaleźć na naszej stronie
w tym miejscu.
Zdjęcie na lewo prezentuje jeden ze sposobów dopasowywania wkładu suportowego
o standardowej osi systemu D/A do współczesnej mufy suportowej.