Na każdej koronce znajduje się wytłoczona litera, lub grupa liter stanowiąca tzw. kod oraz liczba mówiąca o liczbie zębów (np. R 14t). Oprócz tego w jednym miejscu znajduje się wytłoczony trójkąt; przy nakładaniu koronek na bębenku wszystkie trójkąty powinny znajdować się w jednej linii.
Chociaż formalnie wolno składać koronki w indywidualne systemy kasetowe wyłącznie wg. poniższych schematów, to w praktyce nie zawsze przestrzega się tej zasady akceptując pewne, niewielkie pogorszenie optymalnego przełączania biegów.

Kombinacja 7-biegowa:

Koronki pokazane w kolorach są wymienialne z innymi koronkami tej samej wielkości przedstawionymi w tym samym kolorze.

kod	11	12	13	14	15	16	17	18	19	20	21	22	23	24	25	26	27	28	29	30	32	34
E		12		14		16		18			21			24				28
F				14		16		18			21			24				28			32
G			13		15		17			20			23			26				30
K			13		15		17			20				24					29			34
M			13		15		17		19		21			24				28
H			13		15		17		19		21		23			26
L		12	13	14	15		17		19		21
I			13	14	15		17		19		21		23
J			13	14	15	16	17		19		21
ab	11	12	13	14	15		17		19
ac/aj	11		13		15			18			21			24				28
ad (6-biegów)		12		14		16		18			21			24
ai	11	12		14		16		18			21			24
am	11		13		15			18			21			24						30
Megarange	11		13		15			18				22				26						34

Kombinacja 8-biegowa:

Koronki pokazane w kolorach są wymienialne z innymi koronkami tej samej wielkości przedstawionymi w tym samym kolorze.

kod	11	12	13	14	15	16	17	18	19	20	21	22	23	24	25	26	27	28	29	30	32	34
Megarange	11		13		15		17			20			23			26						34
ak/an	11		13		15		17			20			23			26				30
P		12		14		16		18			21			24				28			32
Q		12	13	14		16		18			21			24				28
R/ah	11	12		14		16		18			21			24				28
S		12	13	14	15	16	17		19		21
T			13	14	15	16	17		19		21		23
U		12	13	14	15		17		19		21		23
V			13	14	15		17		19		21		23			26
W		12	13		15		17		19		21		23		25

Kombinacja 9-biegowa:

Koronki przedstawione w kolorze czerwonym są wykonane z tytanu.
Koronki przedstawione w kolorze czerwonym lub zielonym są wzajemnie połączone, i dlatego nie mogą być wymieniane indywidualnie.
Pojedyncze koronki mające 16 zębów lub mniej, pochodzące z systemu 9-biegowego są wymienne pomiędzy systemami o różnych kodach (w różnych grupach).

kod (grupa)	11	12	13	14	15	16	17	18	19	20	21	22	23	24	25	26	27	28	29	30	32	34
Dura-Ace	11	12	13	14	15	16	17		<19		21
Ultegra 6500	11	12	13	14	15	16	17		19		21
Dura-Ace	11	12	13	14	15		17		19		21		23
Ultegra 6500	11	12	13	14	15		17		19		21		23
XT ar	11	12		14		16		18			21			24				28			32
LX ar	11	12		14		16		18			21			24				28			32
XT as	11		13		15		17			20			23			26				30		34
Dura-Ace		12	13	14	15	16	17	18	19		21
Ultegra 6500		12	13	14	15	16	17	18	19		21
Dura-Ace		12	13	14	15	16	17		19		21		23
Ultegra 6500		12	13	14	15	16	17		19		21		23
HG70 (105-5500)		12	13	14	15	16	17		19		21		23
Dura-Ace		12	13	14	15		17		19		21		23		25
Ultegra 6500		12	13	14	15		17		19		21		23		25
HG70 (105-5500)		12	13	14	15		17		19		21		23		25
Dura-Ace		12	13	14	15		17		19		21			24			27
Ultegra 6500		12	13	14	15		17		19		21			24			27
XTR		12		14		16		18		20			23			26				30		34
XT		12		14		16		18		20			23			26				30		34
Ultegra 6500			13	14	15	16	17	18	19		21		23
HG70 (105-5500)			13	14	15	16	17	18	19		21		23
Ultegra 6500			13	14	15	16	17		19		21		23		25
HG70 (105-5500)			13	14	15	16	17		19		21		23		25
Ultegra 6500				14	15	16	17	18	19		21		23		25
kod (grupa)	11	12	13	14	15	16	17	18	19	20	21	22	23	24	25	26	27	28	29	30	32	34

8- i 9-biegowe piasty i kasety shimanowskie są w pełni wzajemnie kompatybilne, tak więc każda 8-biegowa piasta może być użyta w systemie 9-biegowym, lub na odwrót.
Największe koronki w systemach oznaczonych kodem ak, P, Q & R oraz w większości kaset 9-biegowych połączone są tzw. "pająkiem".
Pozwala to na zaoszczędzenie ciężaru, jednak uniemożliwia wymianę pojedynczych koronek.

2. Kasety Campagnolo

Kasety Campagnolo są niestety od roku 1998 smutnym przykładem zwycięstwa komercji nad zdrowym rozsądkiem. Do tego czasu istniał jeden typ kasety mającej symbol SP, a produkowanej w wersjach 8- i 9-biegowej.

Kombinacja 8-biegowa, system SP:

Na każdej koronce wyciśnieta jest litera A, B, lub C, oraz towarzysząca jej liczba mówiąca o liczbie zębów (np. 19A). Wszystkie koronki w systemie SP są rozłączalne i można je dowolnie składać budując indywidualne systemy kasetowe. Ważne jedynie, aby zachować taką kolejność koronek jak w poniższych tabelkach, gdyż tylko one gwarantują optymalne przełącznie biegów. Inna kolejność koronek, chociaż nie optymalna, może być również stosowana. Można również używać koronek z systemu SP o innej ilości biegów pamiętając jednakże, o tym, że pomiędzy systemem 8- i 9-biegowym istnieje różnica co do grubości koronki oraz odległości pomiędzy nimi (patrz ostatnia tabelka na stronie).
Na każdej koronce wyciśnięty jest trójkąt, romb, i okrąg służące do prawidłowej orientacji koronek względem siebie. Okrąg powinien znajdować się na ząbku a trójkąt lub romb powinien być tuż pod nim lub w innym miejscu. Trójkąty lub romby wszystkich koronek powinny być w jednej linii. Jeśli tak jest, to okręgi uformują krzywą helikalną patrząc od strony nakrętki blokującej kasetę.
W systemie SP istnieją dwie różne nakrętki blokujące kasetę. Większa używana jest tylko dla kaset mających najmniejszą koronkę liczącą 12, 13, 14, i 16 zębów. Mniejsza nakrętka używana jest wyłącznie w kasetach mających koronkę liczącą 11 zębów. Należy o tym bezwzględnie pamiętać przy podejmowaniu próby zamiany najmniejszej koronki na 11-ząbkową!

 

 

Kombinacja	Pozycja koronki
	1	2	3	4	5	6	7	8
11-18	11A	12A	13A	14A	15A	16A	17A	18C
11-21	11B	12B	13B	14B	15B	17B	19A	21A
11-26	11B	13D	15C	17B	19A	21A	23A	26A
12-19	12A	13A	14A	15A	16A	17A	18C	19C
12-21	12A	13A	14A	15A	16A	17A	19A	21A
12-23	12B	13B	14B	15B	17B	19A	21A	23A
12-25	12C	13C	15C	17B	19A	21A	23A	25A
13-21	13A	14A	15A	16A	17A	18C	19C	21C
13-23	13A	14A	15A	16A	17A	19A	21A	23A
13-26	13B	14B	15B	17B	19A	21A	23A	26A
13-28	13B	14B	16B	18B	20B	22B	25B	28B
14-26	14A	15A	16A	17A	19A	21A	23A	26A

Kombinacja 9-biegowa, system SP:

 

 

Kombinacja	Pozycja koronki
	1	2	3	4	5	6	7	8	9
11-21	11A	12A	13A	14A	15A	16A	17A	19A	21A
11-23	11B	12B	13B	14B	15B	17B	19A	21A	23A
12-21	12A	13A	14A	15A	16A	17A	18C	19C	21C
12-23	12A	13A	14A	15A	16A	17A	19A	21A	23A
13-23	13A	14A	15A	16A	17A	18C	19C	21C	23C
13-26	13A	14A	15A	16A	17A	19A	21A	23A	26A

 

Kombinacja 9-biegowa, system MK2:

W roku 1998 w trzech najwyższych grupach, tj. Record, Chorus i Athena pojawił się nowy typ kasety oznaczony symbolem MK2. Kaseta ta niestety nie jest w żadnym stopniu kompatybilna z wcześniejszym systemem SP. Większe koronki są nierozłączalne i tworzą monolit - tzw. cluster. W kasecie istnieją takie dwa moduły: pierwszy złożony z trzech największych koronek, a drugi z dwóch mniejszych. Jedynie najmniejsze 4 koronki są pojedyncze. Pokazuje to rysunek poniżej.

 

 

 

Kombinacja	Pozycja koronki
	1	2	3	4	5	6	7
11-21	11A-1 °	12A	13A	14A	15A	16A-17A*	19A-21A*
11-23	11B-1 °	12B	13B	14B	15B	17B-19A*	21A-23A*
12-21	12A-1 °	13A	14A	15A	16A-17A-18C*	19C-21C*
12-23	12A-1 °	13A	14A	15A	16A-17A*	19A-21A-23A*
13-23	13A-1 °	14A	15A	16A	17A-18C*	19C-21C-23C*
13-26	13A-1 °	14A	15A	16A	17A-19A*	21A-23A-26A*

 

 

Kombinacja 10-biegowa, system MK2:

W roku 2000 w grupach Record i Chorus pojawiła się 10-rzędowa kaseta MK2, a od roku 2001 również w grupie Daytona (patrz rysunek poniżej).

 

 

 

Kombinacja	Pozycja koronki
	1	2	3	4	5	6	7	8
11-23	11A-1 °	12A-2 °	13A	14A	15A	16A	17A-19A*	21A-23A*
12-25	12A-1 °	13A	14A	15B	16A-17A*	19A-21A*	23A-25A*
13-26	13A-1 °	14A	15A	16A	17A-18C*	19C-21C*	23C-26C*
13-29	13A-1 °	14A	15A	16A	17A-19A*	21A-23A*	26A-29A*

 

 

UWAGA:
symbol * oznacza, że moduł taki istnieje również w wersji tytanowej

---

3. Odległości pomiędzy koronkami

 

	Odległość środek-środek	Grubość koronki	Szerokość przerwy
Shimano HG 7-biegowe	5.0 mm	1.85 mm	3.15 mm
Shimano IG 7-biegowe	5.0 mm	2.35 mm	2.65 mm
Campagnolo 8-biegowe	5.0 mm	1.9 mm	3.1 mm
Sachs 7-biegowy & 1997 8-biegowy	5.0 mm	1.8 mm	3.2 mm
Sachs 1998+ 8-biegowy	4.8 mm	1.8 mm	3.0 mm
Shimano 8-biegowe	4.8 mm	1.8 mm	3.0 mm
Campagnolo 9-biegowe	4.55 mm	1.75 mm	2.8 mm
Shimano 9-biegowe	4.34 mm	1.78 mm	2.56 mm
Campagnolo 10-biegowe	4.12 mm	1.7 mm	2.42 mm

 

---

4. Kompatybilność

4.1.

- jeśli chce się użyć kasety z jednego systemu a przerzutki (manetek) z innego systemu, może okazać się, że należy wymienić podkładki oddzielające koronki w celu zachowania właściwej pomiędzy nimi odległości. Szczęśliwie współczesne systemy z indeksacją są dość tolerancyjne, toteż wiele teoretycznie niekompatybilnych kombinacji pracuje wystarczająco poprawnie.

- najlepszym przykładem jest często praktykowana współpraca 8-biegowej piasty/kasety shimanowskiej z 8-biegową przerzutką/klamkomanetkami f-y Campagnolo. Formalnie należałoby zastąpić shimanowskie podkładki o grubości 3.0 mm podkładkami o grubości 3.2 mm. W ten sposób odległości (środek-środek) pomiędzy koronkami zmienią się z 4.8 mm do wymaganej wartości 5.0mm. Idealne do przeprowadzenia takiej operacji będą stare podkładki ze zużytej kasety 7-biegowej Sachs'a, lub 7-biegowej Shimano HG. Gdyby tej operacji nie przeprowadzić, to maksymalny błąd wyniesie w skrajnych położeniach (najmniejsza, lub największa koronka) zaledwie 0.7 mm i w praktyce jest on akceptowalny przez klamkomanetki 8-biegowego systemu Ergo.

- powyższe uwagi (z wyjątkiem grubości podkładek) dotyczą również współpracy pomiędzy kasetą Shimano a klamkomanetkami Campagnolo Ergo w systemie 9-biegowym.

4.2.

Jeśli chce się użyć 8-biegowej kasety Campagnolo na 9-biegowej piaście tego samego producenta należy dodać podkładkę o grubości 1.2 mm aby wypełnić "brakujące" miejsce na 9-biegowym bębenku.

4.3.

Istnieje pełna kompatybilność pomiędzy kasetami systemów SP i MK2 oraz wszystkimi bębenkami w systemie 9-biegowym.

 

---

5. Niezawodność

Siłą rzeczy uwagi zawarte w tym punkcie mają charakter subiektywny. Jako takie zawierają bądź moje własne opinie, bądź też uwagi innych użytkowników, które znalazłem w internecie na godnych zaufania jak mi się wydaje, stronach internetowych.

5.1. Kasety Shimano

Generalnie rzecz biorąc kasety shimanowskie niezależnie od grupy nie cieszą się dobrą opinią. Wykonane są z materiałów nie gwarantujących długiego czasu życia. To co każdy użytkownik może zaobserwować już po przejechanych 1000 km to wyraźne ubytki materiału w miejscach kontaktu koronki z łańcuchem. Ubytki, co trzeba podkreślić, wynikające nie z wycierania się materiału, ale z jego "ubijania". "Wypływający" materiał gromadzi się na bokach tworząc wyraźne "nadlewki". Nie trzeba być specjalistą - metalurgiem aby stwierdzić, że materiał z którego wykonuje się koronki jest zbyt miękki. Widać to dobrze na poniższym zdjęciu.

 

 

5.2. Kasety Campagnolo

Długowieczność napędu campagnolowskiego jest wręcz legendarna. Sam spotkałem się z opowieścią byłego kolarza o przejechanych 60000 mil bez wymiany łańcucha i koronek! Niestety, ale współczesne kasety nie dorównują pod tym względem wielotrybom nakręcanym, które zostały wyprodukowane w latach 60-tych. Do momentu wprowadzenia napędu 10-biegowego nie było zasadniczych uwag negatywnych na temat trwałości kaset Campagnolo i zdecydowanie przeważały one nad shimanowskimi.

Po zakończonym Tour de France 2000, mechanik belgijskiej grupy zawodowej Lotto przekazał prasie nieoficjalną wiadomość, że 10-biegowe kasety systemu MK2 trzeba było wymieniać już w połowie tour'u, czyli zaledwie po niecałych 2000 km! To przykra konsekwencja stosowania coraz to cieńszych koronek wykonanych z materiałów, które nie do końca zostały sprawdzone.

5.3. Kasety niezależnych producentów

Nie można w tym miejscu nie zauważyć, że istnieją na świecie producenci kaset o nieprawdopodobnej trwałości. Do tej grupy należy przede wszystkim Marchisio produkujący uniwersalne koronki mocowane za pomocą pośredniczących elementów tak na bębenkach shimanowskich jak i campagnolowskich wszelkich systemów. Koronki te wykonywane są w jednej tylko "grupie", za to ze stali o gwarantowanej twardości wynoszącej 160 kg/mm². 

 

POWRÓT